外网天堂

Below is a Polish translation of our information resource on cocaine dependence. You can also view our other Polish translations.

Informacje te przeznaczone s? dla osób u?wyaj?cych lub uzale?nionych od kokainy oraz osób, które je znaj?.

Zawieraj? one informacje na temat u?ywania i uzale?nienia od kokainy oraz wyja?niaj?, czym jest kokaina, potencjalne problemy zwi?zane z jej u?ywaniem oraz dost?pne metody leczenia uzale?nienia od kokainy.

Czym jest kokaina?

Kokaina to narkotyk wytwarzany z ro?liny koki wyst?puj?cej w niektórych krajach Ameryki Po?udniowej. Stymuluje organizm, podnosz?c t?tno i mo?e powodowa? uczucie podekscytowania, pewno?ci siebie, niepokoju lub innych wzmo?onych emocji.

W Wielkiej Brytanii kokaina jest klasyfikowana jako narkotyk klasy A zgodnie z ustaw? o nadu?ywaniu narkotyków z 1971 roku (Misuse of Drugs Act 1971). Oznacza to, ?e posiadanie lub sprzeda? tego narkotyku jest nielegalna. Jej import, sprzeda? i dystrybucja w Wielkiej Brytanii s? zazwyczaj kontrolowane przez zorganizowane grupy przest?pcze.

Kokaina ma pewne uznane zastosowania medyczne. Jej sk?ad chemiczny jest podobny do leków znieczulaj?cych stosowanych przez chirurgów i anestezjologów. Mo?e by? stosowana jako ?rodek miejscowo znieczulaj?cy, tzn. mo?e by? stosowana do znieczulenia powierzchni cz??ci cia?a. Odbywa si? to poprzez blokowanie impulsów nerwowych i zw??anie naczyń krwiono?nych. Jest licencjonowana do u?ytku medycznego w niektórych krajach, takich jak USA, Niemcy i Australia. Nie jest jednak dopuszczona do tego celu w Wielkiej Brytanii.

Kokaina wyst?puje w trzech postaciach:

• Proszek – jest to bia?y proszek, który mo?na wci?ga?, wciera? w dzi?s?a lub wstrzykiwa?.
• Crack – s? to ma?e kryszta?ki kokainy, które mo?na zmieli? i wci?gn?? nosem, pali? lub rozpu?ci? i wstrzykn??.
• Wolna zasada kokainy (Freebase) – jest to skrystalizowana forma, któr? mo?na pali?.

Co jeszcze zawiera kokaina?

Przed sprzeda?? kokaina jest cz?sto ?rozcieńczana” lub mieszana z innymi substancjami. Mo?e to by? bardzo niebezpieczne dla u?ytkowników narkotyków, poniewa? zwi?ksza prawdopodobieństwo przedawkowania, a nawet ?mierci. Badania wykaza?y, ?e inne substancje zmieszane z kokain? mog? stanowi? nawet 80% sprzedawanego narkotyku.

Kokaina mo?e by? mieszana ze stosunkowo nieszkodliwymi proszkami, takimi jak cukier, m?ka kukurydziana lub kreatyna (suplement). Powszechnie stosowane s? równie? inne leki, takie jak miejscowy ?rodek znieczulaj?cy o nazwie benzokaina.

Kokaina jest równie? czasami mieszana z bardziej niebezpiecznymi substancjami. Na przyk?ad lewamizolem, ?rodkiem przeciw paso?ytom Lewamizol mo?e os?abi? odpowied? immunologiczn? organizmu, co zwi?ksza ryzyko rozwoju infekcji. Jest to szczególnie ryzykowne dla osób, które wstrzykuj? sobie kokain?.

Silny ?rodek przeciwbólowy o nazwie fentanyl równie? zosta? znaleziony zmieszany z kokain?. Fentanyl to opioidowy ?rodek przeciwbólowy, który jest od 50 do 100 razy silniejszy ni? heroina. Mo?e zwi?ksza? ryzyko przedawkowania oraz ?mierci, nawet w niewielkich ilo?ciach.

Jak powszechne jest u?ywanie kokainy?

Kokaina jest drugim po marihuanie najcz??ciej u?ywanym narkotykiem w Wielkiej Brytanii. Szacuje si?, ?e w Anglii i Walii w 2019 r. 1 milion osób u?ywa?o kokainy w proszku, a 180 000 u?ywa?o cracku.

Liczba zgonów zwi?zanych z kokain? jest obecnie w Wielkiej Brytanii rekordowo wysoka. Od 2012 roku ich liczba wzros?a pi?ciokrotnie. Uwa?a si?, ?e jeden na siedem zgonów zwi?zanych z narkotykami w 2018 r. by? spowodowany nadu?ywaniem kokainy.

Produkcja kokainy znacznie wzros?a w ci?gu ostatnich 10 lat. Doprowadzi?o to do wi?kszej dost?pno?ci narkotyku.

Kto u?ywa kokainy?

Kokaina w proszku jest u?ywana przez osoby ze wszystkich ?rodowisk. Najcz??ciej za?ywaj? j? m??czy?ni w wieku poni?ej 30 lat, a oko?o jedna trzecia u?ytkowników kokainy w proszku ma wy?sze dochody Jest ona cz?sto u?ywana rekreacyjnie wraz z alkoholem i innymi narkotykami, takimi jak MDMA (ecstasy).

Wi?kszo?? osób u?ywaj?cych kokainy w proszku nie jest od niej uzale?niona. Jednak ze wzgl?du na zwi?kszon? dost?pno?? i czysto?? kokainy, coraz wi?cej osób staje si? uzale?nionych.

Ro?nie równie? liczba osób u?ywaj?cych cracku, który jest bardziej uzale?niaj?cy ze wzgl?du na sposób za?ywania. Crack ma tendencj? do u?ywania w ?ci?gu”, gdzie kto? bierze go du?o przez kilka dni na raz. Cz?sto za?ywa si? go w po??czeniu z innymi narkotykami lub alkoholem. U?ywanie cracku jest bardziej powszechne na obszarach o wysokim poziomie ubóstwa i deprywacji spo?ecznej.

Jak dzia?a kokaina?

Kokaina dzia?a poprzez zwi?kszenie poziomu substancji chemicznej w naszym mózgu zwanej dopamin?. Dzieje si? to w obszarze naszego mózgu znanym jako ?j?dro pó?le??ce”, które jest cz??ci? mózgowego uk?adu nagrody. Uk?ad ten jest zwykle aktywowany, gdy robimy co? przyjemnego, na przyk?ad jemy smaczne jedzenie lub zakochujemy si?.

Podczas za?ywania kokainy zwi?kszony poziom dopaminy mo?e sprawi?, ?e poczujesz si? szcz??liwy i rozmowny, a tak?e sprawi?, ?e b?dziesz w stanie d?u?ej pozosta? przytomnym. Mo?e zwi?kszy? pop?d seksualny i sprawi?, ?e poczujesz si? pewniej w sytuacjach towarzyskich.

Kokaina mo?e jednak sprawi?, ?e niektóre osoby stan? si? bardziej agresywne lub pobudzone. U?ywanie kokainy mo?e powodowa? podejmowanie ryzyka, którego normalnie by? nie podj??.

Efekty te cz?sto pojawiaj? si? natychmiast po za?yciu narkotyku i mog? trwa? do godziny. Czas ich trwania zale?y od ilo?ci za?ytego narkotyku.

Wp?yw kokainy na u?ytkownika zale?y od jego samopoczucia i miejsca, w którym si? znajduje. Z tego powodu kokaina mo?e powodowa? ró?ne zachowania u ró?nych osób. Nigdy nie mo?na przewidzie?, jak kokaina wp?ynie na samopoczucie.

Czym jest uzale?nienie od kokainy?

Je?li zacz??e? cz?sto u?ywa? kokainy i trudno ci przesta?, nazywa si? to uzale?nieniem od kokainy (znan? równie? jako kokainizm). Nie musisz za?ywa? kokainy codziennie, aby si? od niej uzale?ni?. Nie trzeba te? by? uzale?nionym od kokainy, by mie? problemy z jej u?ywaniem.

Wyst?pienie któregokolwiek z poni?szych objawów mo?e oznacza? uzale?nienie od kokainy:

• silne pragnienie regularnego za?ywania kokainy
• potrzeba za?ywania wi?kszej ilo?ci, aby uzyska? ten sam efekt
• trudno?ci z zaprzestaniem za?ywania kokainy
• zaniedbywanie innych zainteresowań w ?yciu
• kontynuowanie za?ywania kokainy, mimo ?e wiesz, ?e ci szkodzi
• objawy odstawienia po zaprzestaniu za?ywania.

Wi?cej informacji na temat odstawienia mo?na znale?? poni?ej.

Kto najcz??ciej uzale?nia si? od kokainy?

Uzale?nienie od kokainy mo?e dotkn?? ka?dego, bez wzgl?du na to, kim jest i jakie ma do?wiadczenia ?yciowe.

Istniej? jednak osoby, które s? bardziej nara?one na uzale?nienie od kokainy, w tym:

• osoby, u których w rodzinie wyst?powa?o uzale?nienie od narkotyków lub alkoholu
• osoby, które maj? ?atwiejszy dost?p do kokainy. Na przyk?ad dlatego, ?e mog? sobie na ni? pozwoli? lub dlatego, ?e ludzie wokó? nich jej u?ywaj?.
• osoby, które do?wiadczy?y traumy w dzieciństwie.

Jakie ryzyko wi??e si? z za?ywaniem kokainy?

Wiele osób u?ywa kokainy tylko przez krótki czas w swoim ?yciu. Wi?kszo?? osób zaprzestaje u?ywania kokainy bez wyst?pienia jakichkolwiek problemów. Je?li jednak za?ywasz kokain? i nadal to robisz, mo?e to spowodowa? d?ugotrwa?e szkody dla twojego zdrowia psychicznego i fizycznego.

Problemy ze zdrowiem fizycznym

U?ywanie kokainy mo?e powodowa? okre?lone problemy ze zdrowiem fizycznym, w zale?no?ci od sposobu jej za?ywania. Problemy te obejmuj?:

• Choroby serca – U?ywanie kokainy mo?e spowodowa? stwardnienie naczyń krwiono?nych, które dostarczaj? krew do serca. Mo?e to zwi?kszy? obci??enie mi??nia sercowego i prowadzi? do:
  • wysokiego ci?nienia krwi,
  • nieprawid?owego rytmu serca,
  • zawa?u serca,
  • niewydolno?ci serca,
  • 耻诲补谤ó飞,
  • nag?ej ?mierci.
• Choroby p?uc – palenie kokainy mo?e zwi?ksza? ryzyko infekcji klatki piersiowej, chorób p?uc i raka.
• Problemy z nosem i zatokami – Wci?ganie kokainy mo?e powodowa? zatkany nos (nie?yt nosa), utrat? w?chu (anosmia) i krwawienia z nosa. Kokaina mo?e uszkodzi? i zniszczy? chrz?stki w nosie i w jamie ustnej.
• Choroby krwi – wstrzykiwanie kokainy lub dzielenie si? banknotami, s?omkami lub fajkami (przedmiotami u?ywanymi do za?ywania kokainy) mo?e zwi?kszy? ryzyko zaka?enia wirusem HIV, zapalenia w?troby, zakrzepów krwi i ropni.

Problemy ze zdrowiem psychicznym

D?ugotrwa?e za?ywanie kokainy mo?e mie? negatywny wp?yw na zdrowie psychiczne. Mo?e przyczyni? si? do rozwoju problemów ze zdrowiem psychicznym, takich jak:

• depresja,
• zaburzenia l?kowe,
• psychoza – stan, w którym my?li i emocje s? tak zaburzone, ?e traci si? kontakt z rzeczywisto?ci?.

Je?li ju? cierpisz na chorob? psychiczn?, za?ywanie kokainy mo?e j? pogorszy?.

Za?ywanie kokainy mo?e równie? powodowa?, ?e zachowujesz si? w sposób, w jaki zwykle by? si? nie zachowywa?, na przyk?ad agresywnie lub gwa?townie. Mo?e to mie? negatywny wp?yw na relacje i ?ycie towarzyskie.

Cz?ste za?ywanie kokainy mo?e mie? równie? negatywny wp?yw na finanse lub prac?.

Mieszanie kokainy z alkoholem

W przypadku jednoczesnego za?ywania kokainy i alkoholu organizm wytwarza bardzo toksyczny produkt zwany kokatylenem. Mo?e on uszkodzi? uk?ad odporno?ciowy i oznacza?, ?e ryzyko drgawek i ?mierci jest znacznie wy?sze ni? w przypadku za?ywania kokainy lub alkoholu osobno.

Co to jest odstawienie?

Odstawienie nast?puje, gdy twoje cia?o przyzwyczai?o si? do kokainy i nagle przestaniesz j? za?ywa?. Nie mo?na umrze? z powodu odstawienia kokainy, ale mog? wyst?pi? nieprzyjemne objawy, w tym

Objawy psychiczne,

• zm?czenie,
• problemy ze skupieniem,
• rozdra?nienie,
• uczucie depresji lub l?ku,
• paranoja lub psychoza — widzenie, s?yszenie lub odczuwanie rzeczy, które nie istniej?,
• my?li samobójcze.

Objawy fizyczne

• 苍颈别辫辞办ó箩,
• obni?ony pop?d seksualny,
• bezsenno?? lub koszmary,
• udzia? w ryzykownych zachowaniach,
• krzywdzenie siebie lub innych.

Jakie leczenie jest dost?pne?

Niektórym osobom, które chc? przesta? za?ywa? kokain?, wystarczy wsparcie przyjació? i rodziny lub zapoznanie si? ze szkodliwymi skutkami narkotyku. Dla osób, którym trudno jest przesta? za?ywa? kokain?, dost?pne jest leczenie.

Pomoc osobom uzale?nionym

Je?li chcesz uzyska? pomoc w zwi?zku z za?ywaniem kokainy, w zale?no?ci od regionu, w którym mieszkasz, mo?esz skierowa? si? do us?ug zwi?zanych z uzale?nieniami lub do swojego lekarza rodzinnego. Zostaniesz poddany badaniu, podczas której specjalista dowie si? wi?cej o tobie i twoim ?yciu. Pomo?e im to zdecydowa?, czy musisz przej?? do planu leczenia i jak plan mo?e odpowiada? Twoim potrzebom.

Leczenie uzale?nienia od kokainy mo?e obejmowa?:

• Psychoterapia – terapia pobudzaj?ca motywacj?, terapia poznawczo-behawioralna (CBT) lub terapia dla par mog? pomóc ci zrozumie? twoje my?li i zachowania zwi?zane z za?ywaniem kokainy. Niektóre z nich nie s? dost?pne dla osób nadal za?ywaj?cych kokain?.
• Grupy wsparcia – grupy wzajemnego wsparcia mog? okaza? si? przydatne. Na przyk?ad programy dwunastu kroków, takie jak Anonimowi Kokaini?ci (Cocaine Anonymous) lub Anonimowi Narkomani (Narcotics Anonymous). Na regularnych spotkaniach osoby, które powróci?y do na?ogu, udzielaj? porad i wskazówek, a cz?onkowie dziel? si? swoimi do?wiadczeniami.

Wi?kszo?? metod leczenia uzale?nienia od kokainy jest dost?pna w spo?eczno?ci. Mo?e si? jednak zdarzy?, ?e b?dziesz musia? uda? si? do szpitala, je?li masz fizyczne lub psychiczne komplikacje zdrowotne lub jeste? uzale?niony od wielu substancji.

Leki

Niestety, nie znaleziono ?adnych leków, w przypadku których udowodniono pomoc w uzale?nieniu od kokainy lub odstawieniu kokainy.

Lekarze mog? przepisa? inne leki, które pomog? zmniejszy? skutki odstawienia kokainy. Na przyk?ad tabletki nasenne na bezsenno??. Takie rozwi?zania s? dobierane indywidualnie.

Obecne badania wykaza?y niewielkie potencjalne korzy?ci ze stosowania trzech rodzajów leków. Wszystkie trzy terapie wymagaj? jeszcze dalszych badań, zanim b?dziemy mogli by? pewni, ?e s? pomocne.

• Disulfiram – lek ten jest powszechnie stosowany w leczeniu osób uzale?nionych od alkoholu.
• Psychostymulanty – s? to leki, które wp?ywaj? na organizm w taki sam sposób jak kokaina. Mog? one pomóc komu? w zaprzestaniu u?ywania kokainy.
• N-acetylocysteina – istniej? pewne dowody wskazuj?ce na to, ?e mo?e ona pomóc zmniejszy? g?ód kokainowy i pomóc osobie, która przesta?a za?ywa? kokain?.

Zbadano te? inne leki, w tym:

• leki przeciwdepresyjne,
• leki przeciwdrgawkowe,
• leki przeciwpsychotyczne,
• agoni?ci dopaminy,
• baklofen.

Nie wykazano jednak, by pomaga?y one w leczeniu uzale?nienia od kokainy.

Trwaj? badania nad szczepionk? blokuj?c? dzia?anie kokainy.

Gdzie szuka? pomocy?

Wa?ne jest, aby si? dokszta?ci? i zrozumie?, jaki wp?yw mo?e mie? na ciebie kokaina. Oto kilka zaufanych stron internetowych, które zawieraj? rzeczowe informacje, porady i wsparcie:

Informacje o za?ywaniu narkotyków

• – ta strona internetowa zawiera fakty, wsparcie i porady dotycz?ce narkotyków i alkoholu.
• – niezale?ny organ naukowy zajmuj?cy si? narkotykami w Wielkiej Brytanii. Dostarcza jasnych, opartych na dowodach informacji na temat narkotyków.
• – szkocka organizacja charytatywna zajmuj?ca si? zwalczaniem szkodliwo?ci. Zapewnia informacje i wsparcie, aby pomóc ludziom w dokonywaniu pozytywnych wyborów dotycz?cych za?ywania narkotyków i zdrowia seksualnego.

Dost?pne wsparcie

• – dowiedz si?, jakie wsparcie NHS jest dost?pne w przypadku uzale?nienia od kokainy.
• – dwunastostopniowy program, którego celem jest pomoc ludziom w zaprzestaniu u?ywania kokainy.
• – dwunastostopniowy program, którego celem jest pomoc ludziom w zaprzestaniu za?ywania narkotyków.
• – internetowy program oparty na naukowych podstawach, który pomaga ludziom wyj?? z uzale?nienia.

Wymiana igie?

W punktach wymiany igie? mo?na wymieni? zu?yte ig?y na czyste. Zmniejsza to ryzyko:

• wirusów przenoszonych przez krew,
• ropni w miejscu wstrzykni?cia,
• zranienia si? wyrzuconymi ig?ami przez innych.

Punkty wymiany igie? mog? równie? oferowa? czyst? foli?. Mo?e to zmniejszy? uszkodzenia p?uc spowodowane paleniem cracku.

Punkty wymiany igie? s? dost?pne w ca?ej Wielkiej Brytanii. Na niektórych obszarach znajduj? si? w lokalnych aptekach, a na innych s? tworzone przez organizacje antynarkotykowe. Skorzystaj z poni?szych linków, aby znale?? pomoc w twojej okolicy:

• ,

Lub porozmawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym lub lokalnym o?rodkiem uzale?nień, aby dowiedzie? si? wi?cej.

Pomoc w zale?no?ci od regionu:

Wsparcie dla przyjació? i rodziny

Je?li martwisz si? o swojego partnera, przyjaciela lub cz?onka rodziny, który za?ywa kokain?, s? miejsca, w których mo?esz uzyska? pomoc, wsparcie i informacje:

• – ta strona zawiera list? wielu przydatnych organizacji ?wiadcz?cych pomoc.
• – organizacja ta zapewnia wzajemne wsparcie rodzinom i przyjacio?om osób z problemami narkotykowymi.
• – ta organizacja charytatywna zajmuje si? wp?ywem alkoholu, narkotyków lub hazardu na rodzin? i przyjació?. W Anglii i Walii.
• – ta organizacja charytatywna wspiera ka?dego, kto obawia si? problemów alkoholowych i narkotykowych innej osoby. Dzia?a w Szkocji.
• – ta organizacja charytatywna wspiera osoby, dotkni?te lub osamotnione z powodu szkodliwego za?ywania alkoholu, narkotyków, innych substancji lub uprawiania hazardu przez inn? osob?.
• – ta organizacja charytatywna zapewnia państwow? sie? spotkań wzajemnej pomocy i programów szkoleniowych online. W tym spotkań dla rodziny i przyjació? osoby uzale?nionej.
• – krajowe centrum zapewniaj?ce porady i informacje dla spo?eczeństwa i profesjonalistów na temat przepisów dotycz?cych za?ywania narkotyków.

?谤ó诲?补

Informacje te zosta?y opracowane przez Rad? Redakcyjn? ds. Zaanga?owania Publicznego Królewskiego Kolegium Psychiatrów. Informacje te odzwierciedlaj? najbardziej rzetelne dane dost?pne w czasie ich opracowywania.

Specjali?ci – autorzy publikacji: Dr Donna Mullen i dr Cedar Andress

Specjalne podzi?kowania dla Regional Service User Network za zweryfikowanie tego materia?u.

Pe?ne referencje dost?pne na ??danie.

Data publikacji: grudzień 2022

Data weryfikacji: grudzień 2025

? Królewskie Kolegium Psychiatrów (外网天堂)

This translation was produced by CLEAR Global (May 2025)