Terapia elektrowstrz?sowa (EW)
Electroconvulsive therapy (ECT)
Below is a Polish translation of our information resource on electroconvulsive therapy (ECT). You can also view our other Polish translations.
Zastrze?enie
Prosimy o uwa?ne przeczytanie zastrze?enia, które towarzyszy poszczególnym t?umaczeniom. Wyja?niono w nim, ?e College nie mo?e zagwarantowa? jako?ci t?umaczeń ani tego, ?e informacje s? w ka?dym przypadku aktualne.
Informacje w niniejszej ulotce przeznaczone s? dla osób rozwa?aj?cych podj?cie terapii elektrowstrz?sowej oraz dla ich rodzin lub przyjació?.
Zarówno pacjent jak i lekarz musz? upewni? si?, ?e pacjent posiada wszystkie informacje niezb?dne do podj?cia decyzji o leczeniu za pomoc? elektrowstrz?sów. Szczegó?y nale?y omówi? z lekarzem. ?ywimy nadziej?, i? dzi?ki zawartym w niej informacjom na poni?sze tematy, ulotka pomo?e Państwu podj?? w?a?ciw? decyzj?.
- Czym jest terapia EW i w jakim celu si? j? stosuje
- Na czym polega terapia EW
- Zalety terapii EW
- Ryzyko zwi?zane z elektrowstrz?sami i ewentualne skutki uboczne EW
- Konsekwencje nieprzyj?cia terapii EW
- Podejmowanie decyzji na temat terapii EW
- Dodatkowe ?ród?a informacji
Czym jest terapia EW i w jakim celu si? j? stosuje
Terapia elektrowstrz?sowa to skuteczny sposób leczenia niektórych ci??kich chorób psychicznych. Ten rodzaj leczenia bierze si? pod uwag?, gdy inne metody, na przyk?ad psychoterapia lub leki, okaza?y si? nieskuteczne lub w przypadku, gdy przebieg choroby jest bardzo ci??ki i wymaga pilnego leczenia.
Elektrowstrz?sy podaje si? w formie serii zabiegów odbywaj?cych si? zwykle dwa razy w tygodniu przez 3-8 tygodni. Elektrowstrz?sy aplikuje si? pod narkoz?. Oznacza to, ?e pacjent b?dzie u?piony na czas zabiegu.
Mózg pacjenta poddaje si? w tym czasie stymulacji krótkimi impulsami elektrycznymi, które wywo?uj? napad trwaj?cy nieca?e dwie minuty. Oprócz narkozy, pacjent otrzymuje tak?e ?rodek zwiotczaj?cy mi??nie, który minimalizuje drgawki cia?a podczas napadu.
Jakie choroby mo?na leczy? metod? EW?
Terapi? EW najcz??ciej stosuje si? przy ci??kiej depresji, która opiera si? innym metodom leczenia. Leczy si? ni? równie? katatoni? – rzadkie schorzenie, w którym pacjent przestaje mówi?, je?? lub porusza? si?. Terapi? EW niekiedy stosuje si? równie? w leczeniu epizodów maniakalnych choroby afektywnej dwubiegunowej lub objawów mieszanych, czyli zarówno manii, jak i depresji.
Elektrowstrz?sów nie zaleca si? w leczeniu zaburzeń l?kowych ani wi?kszo?ci innych schorzeń psychicznych. W perspektywie ?rednioterminowej, terapia EW mo?e skutecznie z?agodzi? objawy schizofrenii, które nie reaguj? na leki. Brak jednak pewno?ci co do d?ugoterminowych korzy?ci, które wymagaj? kontynuacji terapii EW, wobec czego nie stosuje si? jej w Wielkiej Brytanii zbyt cz?sto.
Kiedy lekarz mo?e zaleci? terapi? EW?
Terapi? EW zaleca si? zwykle w przypadku, gdy choroba:
- zagra?a ?yciu i wymaga szybkiej interwencji, aby uratowa? ?ycie pacjenta
- przysparza pacjentowi ogromnych cierpień
- nie reaguje na inne formy leczenia, np. leki lub psychoterapie
- w przesz?o?ci ust?pi?a na skutek elektrowstrz?sów
Jak skuteczna jest terapia EW?
Lekarze stosuj?cy terapi? EW donosz?, ?e u wi?kszo?ci pacjentów dochodzi do poprawy. W latach 2018-2019, po zakończeniu terapii EW, zaobserwowano "znaczn?” lub "bardzo znaczn? popraw?" u 68% pacjentów (czyli w 1361 przypadkach ze wszystkich 2004 przeprowadzonych zabiegów). U niektórych pacjentów nie zaobserwowano ?adnych zmian w stanie zdrowia, a w znikomym u?amku przypadków (1%) zg?oszono pogorszenie objawów.
Leczenie depresji
Wyniki wielu badań naukowych dowodz?, ?e terapia EW jest bardziej skuteczna w leczeniu najci??szych przypadków depresji ni? wszelkie inne metody, których wyniki porównano ze sob?. Nale?? do nich:
- leki przeciwdepresyjne
- metody placebo – czyli zastosowanie leku lub metody, które nie maj? wp?ywu na stan zdrowia, aby sprawdzi? skuteczno?? nowych metod leczenia
- metody neuromodulacji takie jak przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (rTMS)
Ryzyko pope?nienia samobójstwa przez osoby, które przesz?y terapi? EW jest ni?sze, ni? w porównywalnej grupie osób, u których nie zastosowano tej metody.
Utrzymanie dobrego stanu zdrowia
U ci??ko chorych osób terapia EW pozwala na tyle poprawi? ich stan zdrowia, aby mo?na by?o zastosowa? inne metody leczenia. Dzi?ki temu mog? zachowa? lepszy stan zdrowia przez d?u?szy czas.
Badania sugeruj?, ?e ludzie cierpi?cy na ci??k? depresj?, która nie ulega poprawie przy stosowaniu leków, znacznie cz??ciej powracaj? do zdrowia na skutek terapii EW i d?u?ej zachowuj? dobre zdrowie.
W?ród osób, których zdrowie uleg?o poprawie na skutek elektrowstrz?sów, po?owa z nich zachowuje dobry stan zdrowia co najmniej przez rok. Rezultat ten jest tym bardziej mo?liwy, je?li po zakończeniu terapii EW wprowadza si? dalsze leczenie, np. ?rodki przeciwdepresyjne lub leki litowe.
Dla porównania, osoby z ci??k? form? depresji, która nie ulega poprawie po wypróbowaniu dwóch ró?nych leków przeciwdepresyjnych, maj? tylko 5% szans na popraw? i zachowanie zdrowia co najmniej przez rok, je?li otrzymaj? trzeci lek przeciwdepresyjny.
Na czym polega dzia?anie terapii EW?
Skutki elektrowstrz?sów s? kumulacyjne i narastaj? z ka?dym zabiegiem. Powoduj? one uwalnianie pewnych substancji chemicznych w mózgu, które wydaj? si? stymulowa? wzrost tych obszarów mózgu, które kurcz? si? na skutek depresji.
Terapia EW wydaje si? równie? wp?ywa? na interakcje mi?dzy obszarami mózgu odpowiedzialnymi za emocje. Trwaj? badania w tej dziedzinie, które pomog? nam lepiej zrozumie? dzia?anie elektrowstrz?sów.
Rodzaje terapii elektrowstrz?sowych
Terapia elektrowstrz?sowa przesz?a wiele zmian na przestrzeni lat. Zmianom uleg?y mi?dzy innymi rodzaj i ilo?? stosowanego pr?du. Dzi?ki zmniejszeniu ?adunku elektrycznego zmniejszy?o si? ryzyko skutków ubocznych.
Terapi? EW podaje si? na dwa sposoby: jako impulsy dwustronne lub jednostronne. Lekarz udzieli dalszych informacji i doradzi, który rodzaj terapii b?dzie odpowiedni w danym przypadku.
Podczas zabiegów dwustronnych, impulsy elektryczne przebiegaj? na wskro? g?owy, pomi?dzy skroniami. W przypadku zabiegu jednostronnego, przebiegaj? one mi?dzy praw? skroni? a czubkiem g?owy. Zabiegi dwustronne s? szybsze w dzia?aniu, natomiast elektrowstrz?sy jednostronne maj? mniejszy wp?yw na zaburzenia pami?ci. Wi?cej informacji na temat skutków ubocznych znajduje si? w dalszej cz??ci ulotki.
Czy terapi? EW mo?na stosowa? u dzieci lub m?odzie?y?
Terapii EW nie stosuje si? u dzieci w wieku poni?ej 11 lat. Choroby psychiczne, które dobrze reaguj? na EW rzadko wyst?puj? u na dzieci w wieku od 11 do 18 lat, ale je?li si? pojawi?, terapia EW mo?e by? skuteczna. Przed rozpocz?ciem zabiegów niezb?dne jest uzyskanie formalnej, niezale?nej opinii od drugiego lekarza.
Jak przebiega zabieg EW?
Zabiegi EW przeprowadza si? w szpitalu, w specjalistycznej sali do elektrowstrz?sów (ECT suite). Je?li szpital nie posiada takiego wyposa?enia, lub gdy pacjent ma powa?ne problemy ze zdrowiem fizycznym, leczenie mo?e odbywa? si? w innym szpitalu o wi?kszym zapleczu medycznym lub na sali operacyjnej.
W niektórych przypadkach terapi? EW podaje si? pacjentom hospitalizowanym, podczas gdy inni pacjenci leczeni s? w trybie ambulatoryjnym. Pacjent leczony ambulatoryjnie, musi zg?asza? si? na zabiegi w towarzystwie wyznaczonej z nazwiska, odpowiedzialnej osoby doros?ej, która przyprowadzi pacjenta i odbierze go po zabiegu.
Na oddziale terapii EW zwykle znajduje si? poczekalnia, sala zabiegowa i sala pozabiegowa, gdzie pacjent wraca do siebie przed powrotem do domu.
Przez ca?y okres pobytu na oddziale pacjent jest pod opiek? wykwalifikowanych pracowników, którzy ch?tnie odpowiedz? na wszelkie pytania lub w?tpliwo?ci przed rozpocz?ciem zabiegu. Opiekuj? si? równie? pacjentem po odzyskaniu przytomno?ci i bezpo?rednio po zabiegu.
Jak przygotowa? si? do zabiegu EW
W dniach poprzedzaj?cych rozpocz?cie terapii EW przeprowadza si? badania, aby upewni? si?, ?e pacjentowi mo?na bezpiecznie poda? znieczulenie ogólne. W zakres badań zwykle wchodzi EKG i badania krwi.
Przed zabiegiem EW nie wolno nic je?? ani pi? przez co najmniej 6 godzin. Zezwala si? na wypicie kilku ?yków wody nie pó?niej ni? 2 godziny przed zabiegiem. Wymaga tego bezpieczeństwo podania narkozy.
Je?li w tym czasie pacjent zwykle za?ywa leki, zespó? medyczny doradzi, czy nale?y je nadal przyjmowa?.
Jak wygl?da dzień zabiegu EW?
- Je?li pacjent przebywa w szpitalu, pracownik s?u?by zdrowia zaprowadzi go na sal? zabiegów. Personel b?dzie ?wiadom choroby pacjenta i wyja?ni przebieg zabiegu. W wielu szpitalach zezwala si? cz?onkom rodziny korzysta? z poczekalni w czasie, gdy pacjent jest na zabiegu.
- Pracownik zespo?u terapii EW przeprowadzi rutynowe badania fizyczne (o ile nie przeprowadzono ich wcze?niej).
- Przed ka?dym zabiegiem sprawdza si? stan pami?ci pacjenta.
- Je?li pacjent poddaje si? zabiegowi dobrowolnie, pracownik s?u?by zdrowia upewni si?, ?e pacjent nadal chce si? leczy? i czy ma jakie? pytania.
- Gdy pacjent jest ju? gotowy, przechodzi do sali zabiegowej.
- Pracownik s?u?by zdrowia pod??czy aparatur? monitoruj?c? rytm serca, ci?nienie krwi, st??enie tlenu i fale mózgowe.
- Pacjentowi zak?ada si? mask? tlenow?, przez któr? b?dzie oddycha?. Anestezjolog, za pomoc? zastrzyku w grzbiet d?oni, podaje ?rodek usypiaj?cy.
Co si? dzieje po u?pieniu pacjenta?
- Anestezjolog poda ?rodek zwiotczaj?cy mi??nie, a do ust pacjenta wk?ada si? os?on? chroni?c? z?by.Do skroni przymocowuje si? dwa metalowe dyski. Przy EW dwustronnych, dyski umieszcza si? po obu stronach g?owy, podczas gdy przy metodzie jednostronnej oba dyski znajduj? si? po tej samej stronie g?owy.
- Aparat do elektrowstrz?sów dostarcza seri? krótkich impulsów elektrycznych, trwaj?cych od trzech do o?miu sekund. Spowoduje to napad kontrolowany trwaj?cy zwykle oko?o 40 sekund, cho? niekiedy mo?e si? on utrzymywa? nawet do 120 sekund. Cia?o pacjenta sztywnieje, a nast?pnie pojawi? si? drgawki, zwykle widoczne jedynie w r?kach, stopach i na twarzy. ?rodek zwiotczaj?cy mi??nie ?agodzi konwulsje cia?a.
- Podana dawka zale?y od tego, ile impulsów elektrycznych potrzeba, aby wywo?a? napad. Reakcja pacjenta b?dzie stale pod obserwacj?, aby móc w razie potrzeby dostosowa? dawk?.
Co si? dzieje po przebudzeniu pacjenta?
- Dzia?anie ?rodka zwiotczaj?cego ustaje w ci?gu kilku minut. Gdy pacjent zaczyna si? przebudza?, personel przenosi go do sali pozabiegowej, gdzie pozostanie pod do?wiadczon? opiek? piel?gniarsk? a? do pe?nego wybudzenia.
- Piel?gniarka sprawdzi ci?nienie krwi i za pomoc? pytań sprawdzi stan wybudzenia. Na palec zak?ada si? ma?y monitor do pomiaru tlenu we krwi. Pacjent mo?e mie? równie? mask? tlenow?. Pe?ne przebudzenie mo?e troch? potrwa? i pocz?tkowo mo?e wyst?pi? dezorientacja. Objawy te ust?puj? zwykle w przeci?gu pó? godziny, co sprawdza si? za pomoc? kilku prostych pytań.
- W wi?kszo?ci pomieszczeń zabiegowych znajduje si? pokój, gdzie mo?na usi??? i wypi? fili?ank? herbaty lub zje?? co? lekkiego. Pacjent mo?e opu?ci? oddzia? terapii EW, gdy b?dzie do tego gotowy, a jego twój stan fizyczny b?dzie stabilny.
- Ca?a procedura trwa zwykle oko?o godziny.
W ci?gu pierwszej doby po ka?dym zabiegu nie nale?y pi? alkoholu ani podpisywa? ?adnych dokumentów prawnych.
Przez 24 godziny po zabiegu, nale?y zapewni? sobie towarzystwo odpowiedzialnej osoby doros?y.
Jak cz?sto i ile razy stosuje si? elektrowstrz?sy?
Zabiegi EW prowadzi si? zwykle dwa razy w tygodniu, stosuj?c kilkudniowe przerwy mi?dzy nimi. Popraw? mo?na zwykle zauwa?y? dopiero po kilku sesjach.
Nie da si? z góry przewidzie?, ile zabiegów b?dzie trzeba poda?. Na ogó? ka?da seria obejmuje 9 lub 10 zabiegów, chocia? cz?sto podaje si? wi?cej.
Je?li po 6 zabiegach nie dochodzi do poprawy, lekarz dokona przegl?du planu leczenia, aby omówi? z pacjentem kontynuacj? lub zmian? formy terapii EW.
Zespó? opieki medycznej co tydzień sprawdza post?py pacjenta, w tym tak?e skutki uboczne. Sprawdza si? równie? regularnie pami?? pacjenta za pomoc? pytań i testów pami?ciowych.
Terapi? zwykle odstawia si? tu? po uzyskaniu pe?nej poprawy zdrowia lub je?li pacjent stwierdzi, ?e nie chce kontynuowa? leczenia, a jego stan zdrowia pozwala mu w pe?ni zrozumie? t? decyzj?.
Co dzieje si? po zakończeniu leczenia elektrowstrz?sami?
Terapia EW jest tylko jednym z elementów leczenia, i pozwala pacjentom rozpocz?? lub powróci? do innych metod leczenia czy pomocy.
Po zakończeniu serii EW, pacjent zwykle leczony jest farmakologicznie. Leki pomagaj? utrzyma? popraw? stanu zdrowia osi?gni?t? dzi?ki leczeniu EW.
Terapi? EW kontynuuje si? niekiedy, aby zapobiec nawrotowi choroby. Jest to szczególnie wa?ne w przypadkach wcze?niejszych nawrotów, do jakich dosz?o po kursie EW. Mówimy wtedy o terapii EW ‘podtrzymuj?cej’, w ramach której elektrowstrz?sy podaje si? rzadziej, na przyk?ad co 2-4 tygodnie.
Interwencje s?owne, takie jak terapia poznawczo-behawioralna czy poradnictwo psychologiczne, mog? pomóc ustali? przyczyny depresji i wypracowa? w?asne sposoby na zachowanie dobrego samopoczucia. Pomocne mog? by? równie? zmiany w codziennym stylu ?ycia, np. regularne ?wiczenia fizyczne, dobre od?ywianie si?, regularny cykl snu i stosowanie technik takich jak uwa?no?? i medytacja.
W 2 miesi?ce po ostatnim zabiegu, o?rodek terapii EW lub psychiatra, który zleci? leczenie, skontaktuje si? z pacjentem, aby sprawdzi?, czy ust?pi?y zaburzenia pami?ci. Je?li si? one utrzymuj?, nale?y poprosi? o skierowanie do neuropsychologa lub s?u?b badania pami?ci w celu przeprowadzenia szczegó?owych testów.
Jakie s? skutki uboczne terapii EW?
Terapia EW, podobnie jak inne formy leczenia, niesie ze sob? ryzyko skutków ubocznych.
Dzia?ania niepo??dane s? zwykle ?agodne i krótkotrwa?e, ale niekiedy bywaj? bardziej uci??liwe a nawet d?ugotrwa?e.
Ryzyko wyst?pienia objawów niepo??danych ro?nie nieznacznie w przypadku konieczno?ci podania wy?szej dawki impulsów elektrycznych. Jest równie? wy?sze u kobiet i osób w podesz?ym wieku.
Je?li wyst?pi? skutki niepo??dane, terapi? EW mo?na odpowiednio zmodyfikowa?.
Krótkotrwa?e skutki uboczne
Bezpo?rednio po zabiegu, mo?na zaobserwowa? nast?puj?ce objawy:
- Bóle g?owy
- Bóle mi??ni lub szcz?ki
- Zm?czenie w trakcie ust?powania skutków narkozy
- Dezorientacja, zw?aszcza u starszych pacjentów, która mija po pó? godzinie
- Wymioty lub md?o?ci
Pacjent b?dzie pod opiek? piel?gniarsk? w czasie wybudzania si? po zabiegu. W razie potrzeby mo?na poda? zwyk?y ?rodek przeciwbólowy, np. paracetamol.
Prawie 40% pacjentów mo?e do?wiadczy? chwilowych zaburzeń pami?ci na skutek zabiegu EW. Mog? na przyk?ad nie pami?ta? rozmowy z osobami, które ich odwiedza?y w tym czasie.
U jednej pi?tej pacjentów (17%) pami?? ju? przed zabiegiem by?a na tyle s?aba, ?e przysparza?a im problemów. Trudno ustali?, czy problemy z pami?ci? wywo?uje terapia EW czy te? choroba, któr? si? leczy z u?yciem terapii.
U wi?kszo?ci osób problemy z pami?ci? zanikaj? w ci?gu dwóch miesi?cy od ostatniego zabiegu i nie przysparzaj? im trudno?ci ani zmartwień.
Ka?dy zabieg medyczny niesie ze sob? ryzyko. Je?li anestezjolog uzna, i? podanie znieczulenia ogólnego jest zbyt ryzykowne u danego pacjenta, nie mo?na b?dzie zastosowa? terapii elektrowstrz?sowej.
U osób przyj?tych do szpitala z powodu depresji ryzyko ?mierci maleje po podaniu EW w porównaniu do osób, których nie poddano terapii EW. Dzieje si? tak by? mo?e dlatego, ?e terapia pomaga im wróci? do zdrowia albo dlatego, ?e osoby w trakcie terapii otoczone s? bardziej skrupulatn? opiek? medyczn?.
W bardzo rzadkich przypadkach zabieg EW mo?e wywo?a? wyd?u?ony napad. Obecni pracownicy s?u?by zdrowia natychmiast rozpoczn? wtedy w?a?ciwe leczenie.
D?ugotrwa?e skutki uboczne
Zakres przewlek?ych skutków ubocznych budzi kontrowersje.
Z rygorystycznie prowadzonych badań naukowych wynika, ?e w mózgach pacjentów po terapii EW nie stwierdzono ?adnych uszkodzeń. Nie stwierdzono wzrostu ryzyka padaczki, wylewu czy ot?pienia na skutek elektrowstrz?sów.
Najpowa?niejszym z mo?liwych d?ugotrwa?ych skutków ubocznych terapii EW jest utrata pami?ci o wydarzeniach z przesz?o?ci. Niewielka liczba pacjentów zg?asza luki w pami?ci dotycz?ce wydarzeń, które mia?y miejsce przed rozpocz?ciem terapii EW. Zwykle dotyczy to wspomnień dotycz?cych wydarzeń, jakie mia?y miejsce w trakcie lub tu? przed napadem depresji. Niekiedy wspomnienia te wracaj? w pe?ni lub po cz??ci, ale czasami ich utrata jest trwa?a. Najnowsze badania sugeruj?, i? u 7% osób, którym podaje si? elektrowstrz?sy jednostronnie, pewna trwa?a utrata pami?ci utrzymuje si? po 12 miesi?cach od zakończenia leczenia EW.
Skutki niepodj?cia terapii EW
Pacjent wraz z lekarzem musi rozwa?y? zarówno ryzyko skutków ubocznych wynikaj?cych z leczenia EW jak równie? ryzyko wynikaj?ce z odrzucenia tej terapii. Nie podejmuj?c si? terapii EW, pacjent mo?e by? bardziej nara?ony na:
- chorob? psychiczn? powoduj?c? d?ugotrwa?? niepe?nosprawno??
- chorob? fizyczn? (a nawet ?mier?) na skutek odmowy jedzenia i picia
- zwi?kszone ryzyko ?mierci na skutek samobójstwa
Prowadzenie pojazdów a terapia EW
Osoby, które s? tak powa?nie chore, ?e wymagaj? leczenia elektrowstrz?sami, nie powinny prowadzi? pojazdów. Urz?d DVLA (reguluj?cy prowadzenie pojazdów i prawo jazdy) zaleca, aby osoby w trakcie terapii EW nie prowadzi?y pojazdów. Powrót do prowadzenia pojazdów po zakończeniu terapii mo?e troch? potrwa?, a decyzj? na temat pozwolenia podejmuje urz?d DVLA na podstawie opinii lekarza.
Osoby przyjmuj?ce podtrzymuj?c? terapi? EW w celu zachowania dobrego zdrowia, mog? zazwyczaj prowadzi?, cho? przez pierwsze 48 godzin po ka?dym zabiegu nale?y powstrzyma? si? od prowadzenia pojazdów, jazdy rowerem czy obs?ugi maszynerii.
Podj?cie decyzji na temat terapii EW
Wyra?enie zgody na leczenie EW
Podobnie jak w przypadku ka?dego powa?nego zabiegu medycznego czy chirurgicznego, na przeprowadzenie zabiegów EW wymagana jest zgoda pacjenta. Pacjent otrzyma wyja?nienia dotycz?ce przebiegu leczenia, powodów, dla których jest ono konieczne oraz spodziewanych korzy?ci i skutków ubocznych.
Je?li pacjent zdecyduje si? na terapi?, otrzyma do podpisania formularz zgody. Stanowi on potwierdzenie, ?e pacjent otrzyma? wyja?nienia na temat EW, ?e je zrozumia? i ?e wyra?a zgod? na zabieg. Je?li leczenie nie jest pilnie wymagane, pacjent b?dzie mia? co najmniej 24 godziny na zastanowienie si? i omówienie sprawy z rodzin? i przyjació?mi lub zasi?gni?cie porady.
Zgod? mo?na w ka?dej chwili wycofa?, nawet tu? przed pierwszym zabiegiem. Pacjent otrzymuje równie? informacje wyja?niaj?ce jego prawa dotycz?ce zgody na leczenie.
Wi?cej informacji na temat wyra?ania zgody na terapi? EW mo?na znale?? na stronie Komisji ds. Jako?ci Opieki ().
Jak wcze?niej przekaza? swoj? wol? na temat terapii EW?
Odczucia dotycz?ce leczenia elektrowstrz?sami, zarówno pozytywne jak i negatywne, nale?y omówi? z lekarzem lub zespo?em piel?gniarskim. Nale?y równie? porozmawia? z rodzin? i przyjació?mi lub innymi osobami, które mog? zapewni? pacjentowi wsparcie lub wyst?powa? w jego imieniu. Lekarze musz? wzi?? te opinie pod uwag? przy rozwa?aniu, czy terapia EW le?y w najlepszym interesie pacjenta.
Je?li b?d?c w pe?ni zdrowia, pacjent jest pewien, ?e nie zgadza si? na leczenie elektrowstrz?sami w przypadku nawrotu choroby, powinien w tej sprawie sporz?dzi? o?wiadczenie na pi?mie. Dokument taki funkcjonuje w Anglii, Irlandii Pó?nocnej i Walii jako ‘o?wiadczenie o decyzji’ (advance decision) i jako ‘o?wiadczenie woli’ (advance statement) w Szkocji. Wyra?on? w ten sposób wol? bierze si? pod uwag?, o ile nie zachodz? wyj?tkowe okoliczno?ci. Jest to bardzo z?o?ony temat, którego nie da si? w pe?ni omówi? w tej ulotce.
Czy terapi? EW mo?na zastosowa? bez zgody pacjenta?
Je?li pacjent posiada zdolno?? prawn? do podj?cia decyzji w sprawie leczenia EW, nie mo?na go zastosowa? bez jego ?wiadomej zgody.
Niekiedy pacjent mo?e by? tak chory, ?e traci zdolno?? prawn? do podejmowania decyzji o leczeniu EW. Oznacza to, ?e nie jest w stanie zrozumie?, na czym polega leczenie, jego celu ani skutków, nie pami?ta przekazywanych mu informacji i nie mo?e rozwa?y? w pe?ni argumentów za i przeciw tego rodzaju terapii.
W Zjednoczonym Królestwie obowi?zuje prawo, które w takiej sytuacji pozwala lekarzom podj?? decyzj? o podaniu terapii EW. Przepisy te zawieraj? klauzule prawne zapewniaj?ce podawanie tego rodzaju leczenia jedynie, gdy jest to absolutnie konieczne.
Proces ten stosuje si? mniej wi?cej w po?owie przypadków wymagaj?cych zastosowania terapii EW. Pacjenci, którym zaaplikowano elektrowstrz?sy na takiej podstawie odnosz? takie same korzy?ci z leczenia jak osoby, które by?y w stanie wyrazi? zgod?.
Kiedy pacjent powraca do zdrowia i odzyskuje zdolno?? prawn?, nale?y uzyska? jego zgod? na dalsze leczenie.
Dalsze informacje na temat zgody na terapi? EW mo?na znale?? na CQC.
W jaki sposób ocenia si? jako?? leczenia EW w szpitalu?
W Anglii, Irlandii Pó?nocnej i Walii dzia?a dobrowolna s?u?ba akredytacji terapii EW (ECT ECT Accreditation Service – ECTAS Service – ECTAS), która stanowi sie? placówek zajmuj?cych si? leczeniem zdrowia psychicznego i propaguje najlepsze praktyki w terapii EW. Sie? pozwala poprawi? jako?? leczenia, wspieraj?c o?rodki leczenia EW w osi?ganiu ustalonych standardów w zakresie bezpieczeństwa oraz przepisów prawnych.
Podobna organizacja funkcjonuje w Szkocji pod nazw? Accreditation Network (SEAN) i obejmuje wszystkie o?rodki terapii EW w Szkocji.
ECTAS i SEAN nie s? ustawowymi organami w zakresie terapii EW. Rol? t? na terenie Anglii pe?ni Komisja ds. Jako?ci Opieki, CQC, w Walii jest to Walijski Inspektorat S?u?by Zdrowia (Healthcare Inspectorate Wales), w Szkocji, Szkocki Inspektorat ds. Poprawy S?u?by Zdrowia (Healthcare Improvement Scotland), a w Irlandii Pó?nocnej, Urz?d ds. Kontroli i Poprawy Jako?ci (Regulation and Quality Improvement Authority).
Dodatkowe ?ród?a informacji
Dodatkowych informacji mo?na zasi?gn?? na stronach poni?ej:
- informacje na temat EW
- informacje na temat EW
- ulotki na temat zdrowia psychicznego i EW
Dalsza lektura
Krajowy Instytut Doskona?o?ci Zdrowia i Opieki (NICE)
- . Ocena technologii [TA59]
- : rozpoznanie i leczenie. Wytyczne kliniczne [CG90]
- elektrowstrz?sowej: Zrozumienie wytycznych Instytutu NICE - informacje dla u?ytkowników, ich pe?nomocników i opiekunów oraz szerszego grona czytelników (PDF).
- (SEAN)
- ECT Accreditation Service – ECTAS
Podzi?kowania
Niniejsz? ulotk? opracowa?a redakcja Public Engagement Editorial Board (PEEB) przy Królewskim Kolegium Psychiatrów. Zawiera ona najlepsze porady dost?pne w chwili publikacji.
Wk?ad i przegl?d specjalistyczny:
- Komisja ds. EW i terapii pokrewnych (Committee on ECT and Related Treatments)
- ECT Accreditation Service (ECTAS)
- Scottish ECT Accreditation Network (SEAN)
- Profesor Wendy Burn, ust?puj?cy prezes Kolegium i redaktor naczelny PEEB
Informacje poddano przegl?dowi w marcu 2022 r.
? March 2022 外网天堂