Διαταραχ? μετατραυματικο? στρες (ΔΜΤΣ)
Post-traumatic stress disorder (PTSD)
Below is a Greek translation of our information resource on post-traumatic stress disorder (PTSD). You can also view our other Greek translations.
Αποπο?ηση ευθυν?ν
Πριν διαβ?σετε αυτ? το κε?μενο, ανατρ?ξτε στη δ?λωση αποπο?ηση? ευθ?νη?.
Οι εν λ?γω πληροφορ?ε? απευθ?νονται σε ?σου? π?σχουν απ? διαταραχ? μετατραυματικο? στρε? (ΔΜΤΣ) ? γνωρ?ζουν κ?ποιον που π?σχει απ? αυτ?.
Τι ε?ναι η ΔΜΤΣ;
Η διαταραχ? μετατραυματικο? στρε? (ΔΜΤΣ) ε?ναι μια ψυχικ? π?θηση που μπορε? να προκληθε? ?ταν κ?ποιο? εκτεθε? σε ?να τραυματικ? γεγον??.
Πολλο? ?νθρωποι που βι?νουν ?να τραυματικ? γεγον?? αποκτο?ν αρνητικ? συναισθ?ματα, σκ?ψει? και αναμν?σει?. Ωστ?σο, οι περισσ?τεροι ?νθρωποι αισθ?νονται καλ?τερα με την π?ροδο του χρ?νου. ?ταν οι παραπ?νω αρνητικ?? αντιδρ?σει? δεν υποχωρο?ν και παρεμβα?νουν στην καθημεριν? ζω? κ?ποιου, τ?τε ?σω? π?σχει απ? ΔΜΤΣ.
Απ? τι προκαλε?ται η ΔΜΤΣ;
Η ΔΜΤΣ μπορε? να επηρε?σει οποιονδ?ποτε και προκαλε?ται ?ταν το ?τομο εκτ?θεται σε ? απειλε?ται με:
- θ?νατο
- σοβαρ? τραυματισμ?
- σεξουαλικ? β?α
Τα ?τομα ενδ?χεται να εκτεθο?ν με ?ναν απ? του? ακ?λουθου? τρ?που?:
- Απευθε?α? – κ?τι που συν?βη σε αυτο??
- Ω? αυτ?πτε? μ?ρτυρε? – το ε?δαν να συμβα?νει σε κ?ποιον ?λλον
- Μαθα?νοντα? γι`αυτ? – ανακ?λυψαν ?τι αυτ? συν?βη σε κ?ποιο πολ? κοντιν? του? πρ?σωπο
- Λ?γω επαναλαμβαν?μενη? ?κθεση? – ?χουν εκτεθε? οι ?διοι επανειλημμ?νω? σε τραυματικ? γεγον?τα ? ?χουν εκτεθε? σε επαναλαμβαν?μενα τραυματικ? γεγον?τα που επηρε?ζουν ?λλου? ανθρ?που?. Επ?ση?, ξ?ρουμε ?τι κ?ποιοι ?νθρωποι που εκτ?θενται σε τραυματικ? γεγον?τα μ?σω ηλεκτρονικ?ν μ?σων, τηλε?ραση?, ταινι?ν ? εικ?νων στη δουλει? μπορο?ν να βι?σουν προβλ?ματα ψυχικ?? υγε?α?.
Παραδε?γματα τραυματικ?ν γεγον?των περιλαμβ?νουν:
- το να ε?μαστε μ?ρτυρε? εν?? β?αιου θαν?του
- σοβαρ? ατυχ?ματα, ?πω? ?να τροχα?ο
- σωματικ? ? σεξουαλικ? επ?θεση
- σοβαρ? προβλ?ματα υγε?α? ? η νοσηλε?α στην εντατικ?
- γ?ννα με επιπλοκ??
- δι?γνωση μια? ασθ?νεια? απειλητικ?? για τη ζω? μα?
- πολ?μου? και συρρ?ξει?
- τρομοκρατικ?? επιθ?σει?
- φυσικ?? καταστροφ?? ? οι καταστροφ?? απ? ανθρ?πινο χ?ρι, ?πω? τσουν?μι ? πυρκαγι??
Ε?ναι σημαντικ? να θυμ?μαστε ?τι ?να? τερ?στιο? αριθμ?? γεγον?των που δεν αναφ?ρονται εδ? μπορε? να προκαλ?σουν ΔΜΤΣ. Αν η τραυματικ? σα? εμπειρ?α δεν αναφ?ρεται εδ?, αυτ? δεν σημα?νει ?τι δεν χρει?ζεται να αναζητ?σετε βο?θεια και υποστ?ριξη.
Γιατ? τα τραυματικ? γεγον?τα προκαλο?ν τ?σο μεγ?λο σοκ;
Τα τραυματικ? γεγον?τα ε?ναι σοκαριστικ? επειδ? δεν μπορο?με να τα κατανο?σουμε. Δεν συν?δουν με την αντ?ληψ? μα? για το π?? θα ?πρεπε να ε?ναι ο κ?σμο?.
Τα τραυματικ? γεγον?τα συχν? μοι?ζουν να ε?ναι ?τυχα?α? ? δεν ?χουν σαφ? αιτ?α. Δεν συν?δουν με τι? απ?ψει? μα? για το π?? θα ?πρεπε να ε?ναι ο κ?σμο?, γεγον?? που μπορε? να μα? δυσκολε?ει να αντιληφθο?με το ν?ημα που κρ?βεται π?σω απ? αυτ?.
Επ?ση?, οι τραυματικ?? εμπειρ?ε? μ?? αποδεικν?ουν ?τι μπορε? αν? π?σα στιγμ? να συμβο?ν ?σχημα πρ?γματα σε εμ?? και στου? ανθρ?που? που μα? ενδιαφ?ρουν. ?τσι μπορε? να νι?θουμε ανασφαλε?? και απειλο?μενοι, πρ?γμα που ε?ναι λογικ? να μα? τρομ?ζει. Μερικ?? φορ?? τα τραυματικ? γεγον?τα μπορε? να μα? κ?νουν να αμφισβητ?σουμε ποιοι ε?μαστε, πρ?γμα που μπορε? επ?ση? να ε?ναι ανησυχητικ?.
Τι συμβα?νει ?ταν κ?ποιο? π?σχει απ? ΔΜΤΣ;
Πολλο? ?νθρωποι θα βι?σουν τραυματικ? γεγον?τα κατ? τη δι?ρκεια τη? ζω?? του?. Περ?που το ?να τρ?το των ενηλ?κων στην Αγγλ?α αναφ?ρει ?τι ?χει βι?σει τουλ?χιστον ?να τραυματικ? γεγον?? κατ? τη δι?ρκεια τη? ζω?? του. Ωστ?σο, δεν θα εμφαν?σουν ΔΜΤΣ ?λοι ?σοι ?χουν βι?σει ?να τραυματικ? γεγον??.
Πολλο? ?νθρωποι μπορε? να βι?σουν θλ?ψη, στεναχ?ρια, ?γχο?, ενοχ? και θυμ? μετ? απ? κ?ποια τραυματικ? εμπειρ?α. Αυτ? δεν σημα?νει απαρα?τητα ?τι κ?ποιο? π?σχει απ? ΔΜΤΣ. Οι ?νθρωποι που π?σχουν απ? ΔΜΤΣ συχν? εμφαν?ζουν πολλ? απ? τα ακ?λουθα συμπτ?ματα. Τα συμπτ?ματα αυτ? μπορε? να εκδηλωθο?ν αμ?σω? ? μπορε? να χρειαστο?ν μερικ?? εβδομ?δε? ? και μ?νε? για να εμφανιστο?ν.
Στην περ?πτωση τη? ΔΜΤΣ, τα συμπτ?ματα αυτ? παρεμβα?νουν στι? καθημεριν?? σα? δραστηρι?τητε? ?/και σα? κ?νουν να αισθ?νεστε υπερβολικ? στεναχωρημ?νοι. Ε?ν ?χετε κ?ποιο απ? αυτ? τα συμπτ?ματα αμ?σω? μετ? απ? ?να τραυματικ? γεγον??, αυτ? δεν σημα?νει απαρα?τητα ?τι θα εκδηλ?σετε ΔΜΤΣ.
Επανεκδ?λωση συμπτωμ?των
- Αναμν?σει? - Εμφαν?ζονται ανεπιθ?μητε? αναμν?σει? του συμβ?ντο?, γνωστ?? ω? παρεμβατικ?? σκ?ψει?, οι οπο?ε? ε?ναι πολ? ?ντονε? και ενοχλητικ??.
- ?νειρα - Βλ?πετε δυσ?ρεστα ?νειρα ? εφι?λτε? σχετικ? με το συμβ?ν.
- Αποστασιοποιητικ?? αντιδρ?σει? - Αισθ?νεστε ? ενεργε?τε σαν να συμβα?νει ξαν? το τραυματικ? γεγον?? (γνωστ?? ω? αναδρομ??). Σε ακρα?ε? καταστ?σει?, ενδ?χεται να π?ψετε να αντιλαμβ?νεστε τι συμβα?νει γ?ρω σα?.
- Σωματικ? και ψυχολογικ? καταπ?νηση - Αισθ?νεστε μεγ?λη ανησυχ?α και σωματικ? αναταραχ? (π.χ. γρ?γορη αναπνο?, γρ?γορο? σφυγμ??) ?ταν εκτ?θεστε σε πρ?γματα που σα? θυμ?ζουν με κ?ποιο τρ?πο το γεγον??.
Συμπτ?ματα αποφυγ??
- Διασχιστικ? αμνησ?α - Αδυναμ?α να θυμηθε?τε τμ?ματα του τραυματικο? γεγον?το?.
- Αποστασιοπο?ηση - Νι?θετε αποστασιοποιημ?νοι ? δεν ε?στε πλ?ον κοντ? σε ανθρ?που? του? οπο?ου? προηγουμ?νω? νι?θατε κοντ? σα?.
- Αποφε?γετε να μιλ?τε και να σκ?φτεστε - Δεν θ?λετε να μιλ?τε ? να σκ?φτεστε για το(α) τραυματικ?(α) γεγον??(τα).
- Αποφε?γετε του? συνειρμο?? - Αποφε?γετε τι? αναμν?σει?, τι? σκ?ψει?, τα συναισθ?ματα, τα πρ?γματα, του? ανθρ?που? και τα μ?ρη που σχετ?ζονται με το τραυματικ? γεγον??. Αυτ? μπορε? να περιλαμβ?νει την αποφυγ? τη? τηλε?ραση? ? ?λλων μ?σων ενημ?ρωση? σχετικ? με το γεγον??, ειδικ? αν αυτ? σα? προκαλε? στεναχ?ρια.
Συμπτ?ματα που σχετ?ζονται με τη δι?θεση
- Αρνητικ?? πεποιθ?σει? και προσδοκ?ε? - Σκ?φτεστε αρνητικ? για τον εαυτ? σα?, του? ?λλου? ? γενικ? για τον κ?σμο.
- Κατηγορ?ε? - Κατηγορε?τε τον εαυτ? σα? ? ?λλου? ανθρ?που? για το τραυματικ? γεγον?? που συν?βη ? για τι? συν?πει?? του.
- Αρνητικ? συναισθ?ματα - Βι?νετε διαρκ?? φ?βο, τρ?μο, θυμ?, ενοχ? ? ντροπ?.
- Απ?λεια ενδιαφ?ροντο? για δραστηρι?τητε? - Δεν συμμετ?χετε ? δεν ενδιαφ?ρεστε για δραστηρι?τητε? που σα? ?ρεσαν ? που μπορο?σατε να κ?νετε τακτικ?.
- Αδυναμ?α να νι?σετε θετικ? συναισθ?ματα - Δεν ε?στε σε θ?ση να βι?σετε ευτυχ?α, ικανοπο?ηση ? συναισθ?ματα αγ?πη?.
Συμπτ?ματα εγρ?γορση? και αντιδραστικ?τητα?
- Υπ?ρμετρη επαγρ?πνηση - ?χετε υπερβολικ? επ?γνωση του τι συμβα?νει γ?ρω σα? και δεν μπορε?τε να χαλαρ?σετε.
- Τρομ?ζετε ε?κολα - Αντιδρ?τε υπερβολικ? σε θορ?βου? ? κιν?σει? που σα? θυμ?ζουν το τραυματικ? γεγον??.
- Δυσκολ?α συγκ?ντρωση? - Δυσκολε?εστε να συγκεντρωθε?τε σε εργασ?ε? στι? οπο?ε? μπορο?σατε να συγκεντρωθε?τε πριν.
- Δυσκολ?α στον ?πνο - Δυσκολε?εστε να κοιμηθε?τε και να συνεχ?σετε να κοιμ?στε. ?ταν αποκοιμηθε?τε, ο ?πνο? σα? μπορε? να ε?ναι κακ?? και μπορε? να ?χετε εφι?λτε?.
- Ευερεθιστ?τητα - ?χετε ξεσπ?σματα ?που ε?στε λεκτικ? ? σωματικ? επιθετικο? απ?ναντι σε ανθρ?που? ? πρ?γματα. Αυτ? τα ξεσπ?σματα μπορε? να προκληθο?ν επειδ? βι?νετε κ?τι που σα? θυμ?ζει το τραυματικ? γεγον??.
- Απερισκεψ?α - Κ?νετε επικ?νδυνα ? αυτοκαταστροφικ? πρ?γματα.
Γιατ? συμβα?νει η ΔΜΤΣ;
Υπ?ρχουν δι?φορε? πιθαν?? εξηγ?σει? για τα α?τια τη? ΔΜΤΣ.
Ψυχολογικ? α?τια
Τα ψυχολογικ? συμπτ?ματα τη? ΔΜΤΣ ε?ναι ?κρω? δυσ?ρεστα και οδυνηρ?. Ωστ?σο, αυτ? τα συμπτ?ματα αποκτο?ν ν?ημα ?ταν σκεφτο?με π?? λειτουργε? το μυαλ? μα? για να μα? προστατε?σει μετ? απ? ?να τραυματικ? γεγον??.
- Μν?μη - Αφο? βι?σουμε ?να τραυματικ? γεγον?? ενδ?χεται να μην μπορο?με ? να μην θ?λουμε να το θυμ?μαστε. Παρ?λο που μπορε? να ε?ναι οδυνηρ? να θυμ?μαστε τι ?χει συμβε?, το να το θυμ?μαστε, μπορε? να μα? βοηθ?σει να κατανο?σουμε το ?διο το γεγον??. Μ?λιστα, αυτ? μπορε? να ε?ναι χρ?σιμο για την ψυχικ? μα? υγε?α.
- Παρεμβατικ?? σκ?ψει? ? αναδρομ?? - Μπορο?ν να θεωρηθο?ν ω? επαναλ?ψει? των ?σων συν?βησαν. Μπορε? να μα? αναγκ?σουν να σκεφτο?με τι ?χει συμβε?, ?στε να ε?μαστε καλ?τερα προετοιμασμ?νοι σε περ?πτωση που συμβε? ξαν?. Ωστ?σο, ?σον αφορ? τη ΔΜΤΣ αυτ?? οι σκ?ψει? απλ?? μα? κ?νουν να νι?θουμε αγχωμ?νοι.
- Αποφυγ? και μο?διασμα - Ε?ναι κουραστικ? και οδυνηρ? να θυμ?στε ?να τρα?μα. Η αποφυγ? και το μο?διασμα μπορο?ν να μα? βοηθ?σουν να σταματ?σετε να σκ?φτεστε αυτ? που συν?βη. Ωστ?σο, σα? εμποδ?ζουν επ?ση? να δ?σετε ν?ημα στι? εμπειρ?ε? σα?.
- Υπερβολικ? επαγρ?πνηση - Αν ε?μαστε ?σε επιφυλακ??, μπορε? να νι?θουμε προετοιμασμ?νοι να αντιδρ?σουμε γρ?γορα σε περ?πτωση που συμβε? κ?ποια ?λλη κρ?ση. Μπορε? επ?ση? να μα? δ?σει την εν?ργεια για το ?ργο που απαιτε?ται μετ? απ? ?να ατ?χημα ? μια κρ?ση. Ωστ?σο, μπορε? επ?ση? να ε?ναι εξαντλητικ? και να μα? εμποδ?ζει να κ?νουμε πρ?γματα που συνηθ?ζαμε να απολαμβ?νουμε.
Σωματικ? α?τια
Ορισμ?να απ? τα σωματικ? συμπτ?ματα που εμφαν?ζονται με τη ΔΜΤΣ συμβα?νουν επειδ? το σ?μα μα? προσπαθε? να επεξεργαστε? λανθασμ?να το τρα?μα.
- Αδρεναλ?νη - Πρ?κειται για μια ορμ?νη που παρ?γει το σ?μα μα? ?ταν βρισκ?μαστε υπ? π?εση. Βοηθ? στην προετοιμασ?α του σ?ματ?? μα? για δραστηρι?τητε? που χρει?ζονται πολλ? εν?ργεια, ?πω? για παρ?δειγμα το τρ?ξιμο ? η απ?κρουση κ?ποιου. ?ταν το ?γχο? εξαφανιστε?, το επ?πεδο τη? αδρεναλ?νη? θα πρ?πει να επαν?λθει στο φυσιολογικ?. Στη ΔΜΤΣ, οι ζωνταν?? αναμν?σει? του στρεσογ?νου γεγον?το? μπορο?ν να διατηρ?σουν τα επ?πεδα τη? αδρεναλ?νη? υψηλ?. Τα υψηλ? επ?πεδα αδρεναλ?νη? μπορε? να σα? κ?νουν νευρικο??, ευερ?θιστου? και αν?κανου? να χαλαρ?σετε ? να κοιμηθε?τε καλ?.
- Ο ιππ?καμπο? - Αυτ? ε?ναι ?να τμ?μα του εγκεφ?λου που επεξεργ?ζεται τι? αναμν?σει?. Τα υψηλ? επ?πεδα ορμον?ν του στρε?, ?πω? η αδρεναλ?νη, μπορο?ν να τον εμποδ?σουν να λειτουργ?σει σωστ?. Αυτ? σημα?νει ?τι οι αναμν?σει? του τραυματικο? γεγον?το? δεν επεξεργ?ζονται. Αυτ? μπορε? να σα? κ?νει να θυμ?στε το συμβ?ν σαν να ε?ναι ακ?μη παρ?ν ο κ?νδυνο?, αντ? να το βλ?πετε ω? κ?τι που συν?βη στο παρελθ?ν.
Υπ?ρχουν επαγγ?λματα στα οπο?α κ?ποιο? ε?ναι πιο πιθαν? να π?θει ΔΜΤΣ;
Οποιοσδ?ποτε μπορε? να εκδηλ?σει ΔΜΤΣ αν ?χει βι?σει ?να τραυματικ? γεγον??. Ωστ?σο, ορισμ?νοι ?νθρωποι κ?νουν επαγγ?λματα στα οπο?α ε?ναι πιο πιθαν? να βι?σουν τραυματικ? γεγον?τα. Αυτ? σημα?νει ?τι ο κ?νδυνο? να εμφαν?σουν ΔΜΤΣ ε?ναι υψηλ?τερο? απ? ?,τι σε ?λλα επαγγ?λματα. Σε αυτ? τα επαγγ?λματα περιλαμβ?νονται:
- Εργαζ?μενοι σε υπηρεσ?ε? ?κτακτη? αν?γκη? (π.χ. προσωπικ? τη? αστυνομ?α?, τη? πυροσβεστικ?? ? των ασθενοφ?ρων/ΕΚΑΒ)
- Οι κοινωνικο? λειτουργο?
- Το ιατρικ? προσωπικ? στη ΜΕΘ
- Οι στρατιωτικο? και ?λλοι ?νθρωποι που δουλε?ουν σε εμπ?λεμε? ζ?νε?
Π?τε εκδηλ?νεται η ΔΜΤΣ;
Τα συμπτ?ματα τη? ΔΜΤΣ ενδ?χεται να εκδηλωθο?ν αμ?σω? μετ? απ? ?να τραυματικ? γεγον?? ? ακ?μη και εβδομ?δε? ? μ?νε? αργ?τερα. Συν?θω?, τα συμπτ?ματα εμφαν?ζονται εντ?? 6 μην?ν απ? το γεγον??. Μερικ?? φορ?? τα συμπτ?ματα εκδηλ?νονται μετ? του? 6 μ?νε?, αν και αυτ? ε?ναι λιγ?τερο συνηθισμ?νο. Δυστυχ??, πολλο? ?νθρωποι δεν θα ζητ?σουν βο?θεια ?ταν τα συμπτ?ματ? του? εμφανιστο?ν για πρ?τη φορ?.
Η ΔΜΤΣ δεν μπορε? να διαγνωστε? τον πρ?το μ?να ?πειτα απ? ?να τραυματικ? γεγον??. Ε?ν παρουσι?ζετε αμ?σω? συμπτ?ματα τρα?ματο?, τα οπο?α ε?ναι σοβαρ? και σα? εμποδ?ζουν να λειτουργ?σετε, ενδ?χεται να βι?νετε ?οξε?α διαταραχ? στρε??.
Γιατ? δεν εκδηλ?νουν ?λοι ΔΜΤΣ μετ? απ? μια τραυματικ? εμπειρ?α;
Μετ? απ? μια τραυματικ? εμπειρ?α, πολλο? ?νθρωποι παρουσι?ζουν κ?ποια συμπτ?ματα τρα?ματο? περ?που κατ? τον πρ?το μ?να. Πολλ? απ? αυτ? τα συμπτ?ματα ε?ναι φυσιολογικ?? αντιδρ?σει? στην εμπειρ?α πραγματικο? ? αντιληπτο? κινδ?νου. Μπορε?τε να τα θεωρ?σετε ω? τον τρ?πο με τον οπο?ο ο εγκ?φαλ?? σα? σ?? προστατε?ει απ? τον κ?νδυνο.
Ωστ?σο, οι περισσ?τεροι ?νθρωποι θα επεξεργαστο?ν αυτ? που συν?βη μετ? απ? μερικ?? εβδομ?δε?, ? μερικ?? φορ?? μετ? απ? ακ?μα περισσ?τερο χρ?νο, και τα συμπτ?ματα του ?γχου? θα αρχ?σουν να εξαφαν?ζονται.
Οι ?ρευνε? δε?χνουν ?τι ορισμ?νε? ομ?δε? ατ?μων διατρ?χουν αυξημ?νο κ?νδυνο να αναπτ?ξουν ΔΜΤΣ. Ο κ?νδυνο? αν?πτυξη? ΔΜΤΣ μει?νεται αν κ?ποιο? μπορε?:
- να ?χει πρ?σβαση σε κοινωνικ? υποστ?ριξη και
- να ανακ?μψει απ? το τραυματικ? γεγον?? σε ?να ?περιβ?λλον χαμηλο? ?γχου??.
Ποια γεγον?τα ε?ναι πιο πιθαν? να προκαλ?σουν ΔΜΤΣ;
Οποιοδ?ποτε τραυματικ? γεγον?? μπορε? να προκαλ?σει ΔΜΤΣ, αν και ?σο πιο δυσ?ρεστη ε?ναι η εμπειρ?α, τ?σο πιο πιθαν? ε?ναι να αναπτ?ξετε ΔΜΤΣ. Για παρ?δειγμα, μπορε? να ε?ναι πιο πιθαν?ν να αναπτ?ξετε ΔΜΤΣ αν το γεγον??:
- ε?ναι ξαφνικ? και μη αναμεν?μενο
- ?χει μακρ? δι?ρκεια
- συμβα?νει ?ταν ε?σαι παγιδευμ?νο? και δεν μπορε?? να ξεφ?γει?
- ε?ναι ανθρωπογεν??
- προκαλε? πολλο?? θαν?του?
- προκαλε? ακρωτηριασμ?
- περιλαμβ?νει παιδι?.
Αν συνεχ?σετε να εκτ?θεστε σε ?γχο? και αβεβαι?τητα, αυτ? θα δυσχερ?νει τη βελτ?ωση των συμπτωμ?των τη? ΔΜΤΣ.
Π?? ξ?ρω ?τι ?χω ξεπερ?σει μια τραυματικ? εμπειρ?α;
Μπορε? να ?χετε ξεπερ?σει ?να τραυματικ? γεγον??, αν μπορε?τε να:
- το σκ?φτεστε χωρ?? να στεναχωρι?στε υπερβολικ?
- μην αισθ?νεστε διαρκ?? υπ? απειλ?
- μην το σκ?φτεστε σε ακατ?λληλε? στιγμ??.
Γιατ? η ΔΜΤΣ δεν διαγιγν?σκεται π?ντα;
Υπ?ρχουν δι?φοροι λ?γοι για του? οπο?ου? κ?ποιο? με ΔΜΤΣ μπορε? να μην διαγνωστε?.
Στ?γμα και παραν?ηση
Τα ?τομα με ΔΜΤΣ συχν? αποφε?γουν να μιλο?ν για το π?? αισθ?νονται, ?στε να μη χρει?ζεται να σκ?φτονται το τραυματικ? γεγον??.
Ορισμ?νοι ?νθρωποι αισθ?νονται ?τι τα συμπτ?ματα που βι?νουν (για παρ?δειγμα, η αποφυγ? και το μο?διασμα) του? βοηθο?ν να ανταπεξ?λθουν και δεν συνειδητοποιο?ν ?τι προκαλο?νται απ? τη ΔΜΤΣ.
?ταν κ?ποιο? ε?ναι πολ? ?ρρωστο?, μπορε? να δυσκολε?εται να πιστ?ψει ?τι θα επαν?λθει στο π?? αισθαν?ταν πριν απ? το τραυματικ? γεγον??. Αυτ? μπορε? να του? αποτρ?ψει απ? το να ζητ?σουν βο?θεια.
Υπ?ρχει επ?ση? μια συν?θη? παραν?ηση ?τι μ?νο τα ?τομα των εν?πλων δυν?μεων π?σχουν απ? ΔΜΤΣ. Στην πραγματικ?τητα, η ΔΜΤΣ μπορε? να συμβε? σε οποιονδ?ποτε και κ?θε εμπειρ?α ΔΜΤΣ ισχ?ει.
Λανθασμ?νη δι?γνωση
Μερικο? ?νθρωποι που π?σχουν απ? ΔΜΤΣ μπορε? να διαγνωστο?ν λανθασμ?να με παθ?σει? ?πω? το ?γχο?&苍产蝉辫;? η κατ?θλιψη. Ορισμ?νοι ?νθρωποι θα ?χουν και ?λλα ψυχολογικ? ? σωματικ? προβλ?ματα υγε?α? που σημα?νει ?τι η ΔΜΤΣ του? περν? απαρατ?ρητη.
Μπορε? επ?ση? να ?χουν ?ιατρικ? ανεξ?γητα σωματικ? συμπτ?ματα? ?πω?:
- γαστρεντερικ?? δυσκολ?ε?
- σ?νδρομα π?νου
- πονοκεφ?λου?
Αυτ? τα συμπτ?ματα μπορε? να σημα?νει ?τι η ΔΜΤΣ του? αναγνωρ?ζεται ω? κ?τι ?λλο.
?λλε? προκλ?σει?
Ορισμ?να ?τομα με ΔΜΤΣ μπορε? να ?χουν και ?λλε? προκλ?σει?, ?πω? δυσκολ?ε? στι? σχ?σει? του? ? εξ?ρτηση απ? το αλκο?λ ? τα ναρκωτικ?. Αυτ?? μπορε? να προκαλο?νται απ? τη ΔΜΤΣ που ?χουν, αλλ? μπορε? να ε?ναι πιο εμφανε?? απ? την ?δια τη ΔΜΤΣ.
Μπορο?ν τα παιδι? να εκδηλ?σουν ΔΜΤΣ;
Η ΔΜΤΣ μπορε? να αναπτυχθε? σε οποιαδ?ποτε ηλικ?α. Εκτ?? απ? τα συμπτ?ματα τη? ΔΜΤΣ που βι?νουν οι εν?λικε?, τα παιδι? μπορε? επ?ση? να βι?νουν:
- Τρομακτικ? ?νειρα - στα παιδι?, αυτ? τα ?νειρα μπορε? να αντανακλο?ν ? να μην αντανακλο?ν το πραγματικ? τραυματικ? γεγον??.
- Επαναληπτικ? παιχν?δι - ορισμ?να παιδι? θα αναπαραστ?σουν το τραυματικ? γεγον?? ?ταν πα?ζουν. Για παρ?δειγμα, ?να παιδ? που ενεπλ?κη σε σοβαρ? τροχα?ο ατ?χημα μπορε? να το αναπαραστ?σει με αυτοκινητ?κια.
- Σωματικ? συμπτ?ματα - μπορε? να παραπονιο?νται για στομαχ?πονου? και πονοκεφ?λου?.
- Φ?βο ?τι η ζω? του? θα τελει?σει σ?ντομα - μπορε? να δυσκολε?ονται να πιστ?ψουν ?τι θα ζ?σουν αρκετ? για να μεγαλ?σουν.
Ποιε? ε?ναι οι θεραπε?ε? για τη ΔΜΤΣ;
Υπ?ρχουν πολλ?? διαφορετικ?? θεραπε?ε? για τη ΔΜΤΣ, συμπεριλαμβανομ?νη? τη? εστιασμ?νη? στο τρα?μα γνωσιακ??-συμπεριφοριστικ?? θεραπε?α? (TF-CBT), τη? Απευαισθητοπο?ηση? και Επανεπεξεργασ?α? μ?σω οφθαλμικ?ν κιν?σεων (EMDR) και τη? φαρμακευτικ?? αγωγ??.
Ψυχοθεραπε?α
Οι ψυχοθεραπε?ε? για το ΔΜΤΣ θα επικεντρωθο?ν στην τραυματικ? εμπειρ?α και ?χι στη ζω? σα? πριν αυτ?. Θα σα? βοηθ?σουν με τα ακ?λουθα πρ?γματα:
- Αποδοχ? - να μ?θετε να αποδ?χεστε ?τι αν και δεν μπορε?τε να αλλ?ξετε αυτ? που συν?βη, μπορε?τε να σκ?φτεστε διαφορετικ? για το γεγον??, τον κ?σμο και τη ζω? σα?.
- Να θυμηθε?τε το γεγον?? - να θυμηθε?τε τι συν?βη χωρ?? να κατακλ?ζεστε απ? φ?βο και δυσφορ?α. Θα ε?στε σε θ?ση να σκ?φτεστε αυτ? που συν?βη ?ταν το θ?λετε και ?χι μ?σα απ? ενοχλητικ?? σκ?ψει? ? αναδρομ??.
- Να εκφρ?σετε τι? εμπειρ?ε? σα? με λ?για - να μπορε?τε να μιλ?σετε για ?,τι συν?βη, ?στε το μυαλ? σα? να αποθηκε?σει τι? αναμν?σει? και να προχωρ?σει σε ?λλα πρ?γματα.
- Να αισθ?νεστε πιο ασφαλε?? - σα? βοηθ? να αισθ?νεστε ?τι ?χετε περισσ?τερο τον ?λεγχο των συναισθημ?των σα?. Αυτ? μπορε? να σα? βοηθ?σει να αισθ?νεστε πιο ασφαλε??, ?στε να μην χρει?ζεται να αποφε?γετε τι? αναμν?σει? τ?σο πολ?.
Οποιαδ?ποτε ψυχοθεραπε?α πρ?πει να γ?νεται απ? κ?ποιον που ε?ναι κατ?λληλα εκπαιδευμ?νο? και διαπιστευμ?νο?. Οι συνεδρ?ε? ε?ναι συν?θω? τουλ?χιστον εβδομαδια?ε?, με τον ?διο θεραπευτ?, και συχν? διαρκο?ν τουλ?χιστον 8-12 εβδομ?δε?.
Αν και οι συνεδρ?ε? διαρκο?ν συν?θω? περ?που μ?α ?ρα, μερικ?? φορ?? μπορο?ν να διαρκ?σουν ?ω? και 90 λεπτ?.
Οι θεραπε?ε? για τη ΔΜΤΣ περιλαμβ?νουν:
Γνωστικ?-συμπεριφορικ? θεραπε?α με εστ?αση στο τρα?μα (TF-CBT)
Πρ?κειται για μια ομιλητικ? θεραπε?α που μπορε? να σα? βοηθ?σει να αλλ?ξετε τον τρ?πο σκ?ψη? σα?. Με τον καιρ? αυτ? μπορε? να σα? βοηθ?σει να νι?θετε καλ?τερα και να συμπεριφ?ρεστε διαφορετικ?. Συν?θω? παρ?χεται ?να? προ? ?ναν, αν και υπ?ρχουν κ?ποιε? ενδε?ξει? ?τι η Εστιασμ?νη στο Τρα?μα Γνωσιακ?-Συμπεριφοριστικ? Θεραπε?α (TF-CBT) μπορε? να παρ?χεται και σε ομ?δε?.
Απευαισθητοπο?ηση και Επανεπεξεργασ?α μ?σω οφθαλμικ?ν κιν?σεων (EMDR)
Πρ?κειται για μια τεχνικ? που χρησιμοποιε? τι? κιν?σει? των ματι?ν για να βοηθ?σει τον εγκ?φαλο να επεξεργαστε? τι? τραυματικ?? αναμν?σει?.
Θα σα? ζητηθε? να θυμηθε?τε το τραυματικ? γεγον?? και π?? σα? κ?νει να σκ?φτεστε και να αισθ?νεστε. Εν? το κ?νετε αυτ?, θα σα? ζητηθε? να εκτελ?σετε οφθαλμικ?? κιν?σει? ? να λ?βετε κ?ποιου ε?δου? ?διμερο?? δι?γερση??, ?πω? το χτ?πημα σημε?ων του χεριο? με τι? ?κρε? των δαχτ?λων. Αυτ? ?χει αποδειχθε? ?τι μει?νει την ?νταση των συναισθημ?των που βι?νετε γ?ρω απ? μια τραυματικ? αν?μνηση, βοηθ?ντα? στην επ?λυση του τρα?ματο?.
Η EMDR πρ?πει να παρ?χεται απ? εκπαιδευμ?νο επαγγελματ?α. Η EMDR παρ?χεται συν?θω? σε 8-12 συνεδρ?ε? που διαρκο?ν απ? 60-90 λεπτ?.
Ορισμ?νε? ?λλε? μορφ?? ομιλητικ?ν θεραπει?ν μπορε? να ε?ναι χρ?σιμε? για τη στ?χευση συγκεκριμ?νων συμπτωμ?των (π.χ. κακ?? ?πνο?) για ?τομα που δεν ανταποκρ?νονται καλ? στην EMDR ? την TF-CBT.
Φαρμακευτικ? αγωγ?
Ε?ν ?χετε δοκιμ?σει ?λλε? θεραπε?ε? για την αντιμετ?πιση τη? ΔΜΤΣ και διαπιστ?σατε ?τι αυτ?? δεν αποδ?δουν, ο γιατρ?? σα? μπορε? να σα? συνταγογραφ?σει αντικαταθλιπτικ?.
Οι εκλεκτικο? αναστολε?? επαναπρ?σληψη? σεροτον?νη? (SSRI) ε?ναι αντικαταθλιπτικ? που μπορο?ν να βοηθ?σουν στη με?ωση των συμπτωμ?των τη? ΔΜΤΣ. Ε?ν αντιμετωπ?ζετε επ?ση? κατ?θλιψη, τα αντικαταθλιπτικ? μπορο?ν να σα? βοηθ?σουν σε αυτ?.
Ε?ν οι SSRI δεν σα? βοηθ?σουν, μπορε? να σα? προσφερθε? ?λλη φαρμακευτικ? αγωγ?, αλλ? αυτ? θα πρ?πει συν?θω? να γ?νεται κατ?πιν συμβουλ?? ειδικο? ψυχικ?? υγε?α?.
Ποια θεραπε?α λειτουργε? καλ?τερα;
Υπ?ρχουν ενδε?ξει? ?τι η TF-CBT και η EMDR ε?ναι οι καλ?τερε? θεραπε?ε? πρ?τη? γραμμ??. Η φαρμακευτικ? αγωγ? μπορε? να ε?ναι χρ?σιμη για ?σου? δεν επιθυμο?ν ομιλητικ?? θεραπε?ε? ? δεν ?χουν ε?κολη πρ?σβαση σε αυτ??.
Ποια θεραπε?α πρ?πει να λ?βω πρ?τα;
Οι ψυχολογικ?? θεραπε?ε? με εστ?αση το τρα?μα (TF-CBT ? EMDR) θα πρ?πει να προσφ?ρονται πριν απ? τη φαρμακευτικ? αγωγ?, ?που ε?ναι δυνατ?ν. Αυτ? προτε?νεται σ?μφωνα με τι? κατευθυντ?ριε? γραμμ?? του Εθνικο? Ινστιτο?του Υγε?α? και Κλινικ?? Αριστε?α? (National Institute for Health and Care Excellence).
Π?? μπορ? να υποστηρ?ξω τον εαυτ? μου;
Υπ?ρχουν ορισμ?να πρ?γματα που μπορε?τε να κ?νετε για να υποστηρ?ξετε την αν?ρρωσ? σα? ε?ν π?σχετε απ? ΔΜΤΣ. Ο θεραπευτ?? σα? θα σα? υποστηρ?ξει σε αυτ? τα πρ?γματα και θα φροντ?σει να τα κ?νετε τη σωστ? στιγμ?:
- Διατ?ρηση τη? ρουτ?να? σα? - ε?ν ε?ναι δυνατ?ν, προσπαθ?στε να επιστρ?ψετε ? να παραμε?νετε στη συν?θη ρουτ?να σα?. Το να διατηρ?σετε τη ζω? σα? ?σο το δυνατ?ν πιο φυσιολογικ? μπορε? να σα? δ?σει μια α?σθηση γε?ωση?
- Να μιλ?σετε σε κ?ποιον που εμπιστε?εστε - αν και δεν πρ?πει να αισθ?νεστε ?τι πρ?πει να μιλ?σετε για ?,τι συν?βη με τον οποιονδ?ποτε, το να μιλ?σετε σε κ?ποιον που εμπιστε?εστε μπορε? να σα? βοηθ?σει να επεξεργαστε?τε τα συναισθ?ματ? σα? σε ?ναν ασφαλ? χ?ρο. Μπορε? επ?ση? να σα? βοηθ?σει να μιλ?σετε σε κ?ποιον που β?ωσε το ?διο πρ?γμα με εσ?? ? που ?χει βι?σει ?να παρ?μοιο γεγον?? στο παρελθ?ν, αν αυτ? δεν ε?ναι ιδια?τερα δυσ?ρεστο.
- Να δοκιμ?σετε ασκ?σει? χαλ?ρωση? - δοκιμ?στε αυτο-διαλογισμ? και ?λλε? ασκ?σει? χαλ?ρωση?. Η χαλ?ρωση για κ?ποιον με ΔΜΤΣ μπορε? να ε?ναι πρ?κληση, οπ?τε μιλ?στε με τον θεραπευτ? σα? σχετικ? με ασκ?σει? ? δραστηρι?τητε? που μπορε? να σα? βοηθ?σουν.
- Επιστροφ? στην εργασ?α ? στο σχολε?ο - ε?ν αισθ?νεστε ?τι μπορε?τε, η επιστροφ? στη δουλει?, το σχολε?ο ? το πανεπιστ?μιο μπορε? να σα? βοηθ?σει. Αυτ? μπορε? να σα? δ?σει μια α?σθηση ρουτ?να?. Ωστ?σο, θα πρ?πει να προσπαθε?τε να αποφε?γετε να βρ?σκεστε σε καταστ?σει? ?που μπορε? να εκτεθε?τε σε περαιτ?ρω τρα?μα ? ?ντονο ?γχο?. Γενικ?, ε?ναι καλ?τερα να εργ?ζεστε σε ?να υποστηρικτικ? περιβ?λλον με λιγ?τερο ?γχο? μ?χρι να υποβληθε?τε σε θεραπε?α.
- Να τρ?τε και να ασκε?στε τακτικ? - προσπαθ?στε να τρ?τε ?ταν συν?θω? τρ?τε, ακ?μη και αν δεν αισθ?νεστε πε?να. Ε?ν νι?θετε ?τι μπορε?τε, προσπαθ?στε να ασκε?στε τακτικ?. Αυτ? μπορε? επ?ση? να σα? βοηθ?σει να αισθ?νεστε πιο κουρασμ?νοι ?ταν ?ρθει η ?ρα να κοιμηθε?τε.
- Να περ?σετε χρ?νο με ?λλου? - το να αφιερ?νετε χρ?νο για να ε?στε με του? ανθρ?που? που αγαπ?τε μπορε? να σα? δ?σει μια α?σθηση υποστ?ριξη?.
- Να γνωρ?ζετε ?τι θα γ?νετε καλ?τερα - η επικ?ντρωση στην ιδ?α ?τι τελικ? θα γ?νετε καλ?τερα θα ε?ναι καλ? για την αν?ρρωσ? σα?. Θυμηθε?τε να μην πι?ζετε τον εαυτ? σα? να βελτιωθε? γρ?γορα.
- Να επιστρ?ψτε στο σημε?ο ?που συν?βη το τραυματικ? γεγον?? - μ?νο ?ταν αισθ?νεστε ?τι μπορε?τε να το κ?νετε αυτ?, ?σω? να θελ?σετε να επιστρ?ψετε στο σημε?ο ?που συν?βη το τραυματικ? γεγον??. Αν σκοπε?ετε να το κ?νετε, μιλ?στε με τον θεραπευτ? ? τον γιατρ? σα?, ?στε να σα? υποστηρ?ξουν σε αυτ? το β?μα.
Υπ?ρχουν επ?ση? κ?ποια πρ?γματα που θα πρ?πει να προσ?χετε ? να συνειδητοποιε?τε κατ? τη δι?ρκεια τη? αν?ρρωσ?? σα?. Ωστ?σο, το να κ?νετε το ?σωστ?? μπορε? να ε?ναι πραγματικ? δ?σκολο και δεν θα πρ?πει να αισθ?νεστε ?νοχοι αν συνειδητοποι?σετε ?τι κ?νετε κ?ποιο απ? αυτ? τα πρ?γματα:
- Αυτοκριτικ?&苍产蝉辫;- Τα συμπτ?ματα τη? ΔΜΤΣ δεν ε?ναι σημ?δι αδυναμ?α?. Ε?ναι μια φυσιολογικ? αντ?δραση σε τρομακτικ?? εμπειρ?ε?.
- Κρατ?τε τα συναισθ?ματ? σα? για τον εαυτ? σα? – Ε?ν ?χετε ΔΜΤΣ, μην αισθ?νεστε ?νοχοι που μοιρ?ζεστε τι? σκ?ψει? και τα συναισθ?ματ? σα? με ?λλου?. Το να μιλ?τε για το π?? αισθ?νεστε μπορε? να υποστηρ?ξει την αν?ρρωσ? σα?.
- Αναμ?νετε ?τι τα πρ?γματα θα επιστρ?ψουν στο φυσιολογικ? αμ?σω? – Η θεραπε?α για τη ΔΜΤΣ μπορε? να π?ρει χρ?νο. Προσπαθ?στε να μην περιμ?νετε π?ρα πολλ? απ? τον εαυτ? σα? πολ? γρ?γορα.
- Μ?νετε μακρι? απ? ?λλου? ανθρ?που? – Το να ξοδε?ετε πολ? χρ?νο μ?νοι σα? μπορε? να αυξ?σει τα συναισθ?ματα απομ?νωση? και να σα? κ?νει να νι?σετε χειρ?τερα.
- Π?νετε και καπν?ζετε – Αν και το αλκο?λ μπορε? να σα? βοηθ?σει να χαλαρ?σετε, με την π?ροδο του χρ?νου μπορε? να σα? κ?νει να αισθ?νεστε χειρ?τερα. Ο καφ?? και η νικοτ?νη μπορο?ν να λειτουργ?σουν ω? διεγερτικ? που μπορε? να σα? κ?νουν να αισθανθε?τε χειρ?τερα ε?ν αντιμετωπ?ζετε συμπτ?ματα που σχετ?ζονται με ΔΜΤΣ.
- Νι?θετε υπερκ?πωση – Η ΔΜΤΣ μπορε? να δυσκολ?ψει τον ?πνο σα?, αλλ? προσπαθ?στε ?σο το δυνατ?ν περισσ?τερο να τηρε?τε τη συν?θη ρουτ?να του ?πνου σα? και να αποφ?γετε να μ?νετε ξ?πνιοι μ?χρι αργ?, καθ?? αυτ? μπορε? να σα? κ?νει να νι?σετε χειρ?τερα. Μπορε?τε να μ?θετε περισσ?τερα στην πηγ? μα? σχετικ? με τον καλ? ?πνο.
Τ?λο?, μπορε? επ?ση? να θ?λετε να ε?στε προσεκτικο? κατ? την οδ?γηση και ε?ν δεν αισθ?νεστε ?τι μπορε?τε να οδηγ?σετε με ασφ?λεια, θα πρ?πει να ενημερ?σετε την Υπηρεσ?α Αδειοδ?τηση? Οδηγ?ν και Οχημ?των (DVLA). Οι ?νθρωποι μπορε? να ε?ναι πιο επιρρεπε?? σε ατυχ?ματα μετ? απ? κ?τι τραυματικ?.
Τι ε?ναι η σ?νθετη ΔΜΤΣ;
Μερικο? ?νθρωποι αναπτ?σσουν σ?νθετη διαταραχ? μετατραυματικο? στρε? (σ?νθετη ΔΜΤΣ). Αυτ? προκαλε?ται απ? την εμπειρ?α εν?? γεγον?το? ? μια? σειρ?? γεγον?των που ε?ναι εξαιρετικ? απειλητικ? ? τρομακτικ?. Αυτ? τα γεγον?τα μπορε? να συμβο?ν κατ? την παιδικ? ηλικ?α ? κατ? την ενηλικ?ωση.
Πολ? συχν? θα ?ταν δ?σκολο ? αδ?νατο για τα ?τομα αυτ? να ξεφ?γουν ? να τα αποφ?γουν ε?κολα. Για παρ?δειγμα:
- βασανισμ??
- δουλε?α
- εκστρατε?ε? γενοκτον?α?
- διαβ?ωση σε εμπ?λεμη ζ?νη
- παρατεταμ?νη ενδοοικογενειακ? β?α
- επαναλαμβαν?μενη σεξουαλικ? ? σωματικ? κακοπο?ηση κατ? την παιδικ? ηλικ?α.
Εκτ?? απ? τα συμπτ?ματα τη? ΔΜΤΣ, τα ?τομα με σ?νθετη ΔΜΤΣ μπορε? επ?ση?:
- να ?χουν εξαιρετικ? αρνητικ?? πεποιθ?σει? για τον εαυτ? του? ω? ?υποβαθμισμ?νοι, ηττημ?νοι ? ?χρηστοι?
- να ?χουν μεγ?λη δυσκολ?α στη ρ?θμιση των συναισθημ?των και των συναισθηματικ?ν αντιδρ?σεων του?
- να δυσκολε?ονται εξαιρετικ? να διατηρ?σουν σχ?σει? και να νι?σουν κοντ? με ?λλου? ανθρ?που?
Π?? μπορ? να αναρρ?σω απ? σ?νθετη ΔΜΤΣ;
Η ?λλειψη εμπιστοσ?νη? στου? ?λλου? ανθρ?που? και στον κ?σμο γενικ?τερα ε?ναι συχν? σε ?τομα με σ?νθετη ΔΜΤΣ. Η θεραπε?α ε?ναι συχν? μεγαλ?τερη? δι?ρκεια? για να του? επιτρ?ψει να αναπτ?ξουν μια ασφαλ? σχ?ση με ?ναν θεραπευτ?. Η δουλει? που κ?νει κ?ποιο? με σ?νθετη ΔΜΤΣ με ?ναν θεραπευτ? θα συμβε? συχν? σε τρ?α στ?δια:
Σταθεροπο?ηση
Στο στ?διο τη? σταθεροπο?ηση? θα μ?θετε να εμπιστε?εστε τον θεραπευτ? σα? και να κατανοε?τε και να ελ?γχετε τα αισθ?ματ? δυσφορ?α? και αποστασιοπο?ηση? σα?.
Ω? μ?ρο? τη? σταθεροπο?ηση?, μπορε?τε να μ?θετε τεχνικ?? ?γε?ωση??. Αυτ? μπορο?ν να σα? βοηθ?σουν να συγκεντρωθε?τε σε συν?θη σωματικ? συναισθ?ματα και να σα? υπενθυμ?σουν ?τι ζε?τε στο παρ?ν και ?χι στο παρελθ?ν.
Η σταθεροπο?ηση μπορε? να σα? βοηθ?σει να ?αποσυνδ?σετε? τα συναισθ?ματα φ?βου και ?γχου? απ? τι? αναμν?σει? και τα συναισθ?ματα που τα παρ?γουν. Αυτ? μπορε? να βοηθ?σει να γ?νουν αυτ?? οι αναμν?σει? λιγ?τερο τρομακτικ??.
Ο στ?χο? τη? σταθεροπο?ηση? ε?ναι ?τι τελικ? θα μπορ?σετε να ζ?σετε τη ζω? σα? χωρ?? να βι?σετε ?γχο? ? αναδρομ?? στο παρελθ?ν.
Μερικ?? φορ?? η σταθεροπο?ηση μπορε? να ε?ναι η μ?νη βο?θεια που ε?ναι απαρα?τητη.
Θεραπε?ε? εστιασμ?νε? στο τρα?μα
Η θεραπε?α που εστι?ζει στο τρα?μα, συμπεριλαμβανομ?νη? τη? EMDR ? τη? TF-CBT, μπορε? να σα? βοηθ?σει να επεξεργαστε?τε τι? τραυματικ?? σα? εμπειρ?ε?. ?λλε? ψυχοθεραπε?ε?, συμπεριλαμβανομ?νη? τη? ψυχοδυναμικ?? ψυχοθεραπε?α?, μπορε? επ?ση? να ε?ναι χρ?σιμε?. Χρει?ζεται προσοχ? στη σ?νθετη ΔΜΤΣ, επειδ? αυτ?? οι θεραπε?ε? μπορο?ν να επιδειν?σουν την κατ?σταση ε?ν δεν χρησιμοποιηθο?ν σωστ?.
Επαν?νταξη ? επανασ?νδεση
Η επαν?νταξη, σε ?ναν συνηθισμ?νο τρ?πο ζω??, μπορε? να σα? βοηθ?σει να συνηθ?σετε τον πραγματικ? κ?σμο τ?ρα που δεν βρ?σκεστε πλ?ον στην επικ?νδυνη κατ?σταση που ?σασταν πριν. Μπορε? να σα? βοηθ?σει να αρχ?σετε να βλ?πετε τον εαυτ? σα? ω? ?τομο με δικαι?ματα και επιλογ??.
Η επαν?νταξη θα σα? βοηθ?σει να:
- δημιουργ?σετε σχ?σει? συμπ?νια? με τον εαυτ? σα? και του? ?λλου?
- αποκαταστ?σετε την εμπιστοσ?νη στον εαυτ? σα? και στου? ?λλου?
- εμπλακε?τε ξαν? σε φιλ?ε?, στεν?? σχ?σει? και δραστηρι?τητε? που προ?γουν την υγε?α και την ευημερ?α σα?
Φαρμακευτικ? αγωγ?
?πω? και με τη ΔΜΤΣ, μπορο?ν να χρησιμοποιηθο?ν αντικαταθλιπτικ? ? ?λλα φ?ρμακα καθ?? και ψυχοθεραπε?α. Μπορε? επ?ση? να χρησιμοποιηθε? φαρμακευτικ? αγωγ? ε?ν η ψυχοθεραπε?α δεν λειτουργε? ? δεν ε?ναι δυνατ? για εσ??. Μπορε? επ?ση? να σα? βοηθ?σει να ζητ?σετε απ? ?ναν ειδικ? ψυχικ?? υγε?α? να επανεξετ?σει τη φαρμακευτικ? σα? αγωγ?.
Αυτοβο?θεια
Ε?ν ?χετε σ?νθετη ΔΜΤΣ, μπορε? να ε?ναι χρ?σιμο να προσπαθ?σετε να κ?νετε φυσιολογικ? πρ?γματα που δεν ?χουν καμ?α σχ?ση με τι? προηγο?μενε? τραυματικ?? εμπειρ?ε? σα?. Αυτ? θα μπορο?σε να περιλαμβ?νει:
- να κ?νετε φ?λου?
- να αρχ?σετε μια δουλει?
- να κ?νετε συχν? ?σκηση
- να μ?θετε τεχνικ?? χαλ?ρωση?
- να αναπτ?ξετε ?να χ?μπι
- να αποκτ?σετε κατοικ?δια.
Αυτ? τα πρ?γματα μπορο?ν να σα? βοηθ?σουν να εμπιστευτε?τε σιγ? σιγ? τον κ?σμο γ?ρω σα?. Ωστ?σο, αυτ? μπορε? να π?ρει χρ?νο και δεν υπ?ρχει καμ?α ντροπ? αν δυσκολε?εστε να κ?νετε αυτ? τα πρ?γματα ? να μην μπορε?τε να τα κ?νετε αμ?σω?.
Π?? μπορ? να καταλ?βω ε?ν κ?ποιο? ?χει ΔΜΤΣ;
Ε?ν γνωρ?ζετε κ?ποιον που μ?λι? β?ωσε ?να τραυματικ? γεγον??, υπ?ρχουν μερικ? πρ?γματα που ?σω? θ?λετε να προσ?ξετε. Αυτ? τα πρ?γματα θα μπορο?σαν να ε?ναι σημ?δια ?τι δυσκολε?ονται να αντεπεξ?λθουν:
- Αλλαγ?? στη συμπεριφορ? – Κακ? απ?δοση στην εργασ?α, καθυστερ?σει?, αναρρωτικ? ?δεια, μικροατυχ?ματα
- Αλλαγ?? στα συναισθ?ματα – Θυμ??, ευερεθιστ?τητα, κατ?θλιψη, ?λλειψη ενδιαφ?ροντο? και ?λλειψη συγκ?ντρωση?
- Αλλαγ?? στι? σκ?ψει? – Υπεραν?λυση απειλ?ν ? φ?βων, αρνητικ?? απ?ψει? για το μ?λλον
- Απροσδ?κητα σωματικ? συμπτ?ματα – ?πω? δ?σπνοια, υπερβολικ? νευρικ?τητα ? π?νοι στο στομ?χι
Ε?ν πιστε?ετε ?τι κ?ποιο? μπορε? να εμφαν?ζει σημ?δια ΔΜΤΣ, θα μπορο?σατε να τον ενθαρρ?νετε να μιλ?σει στον γιατρ? του. Ε?ν δεν νι?θετε αρκετ? κοντ? του? για να το κ?νετε αυτ?, ?σω? θ?λετε να μιλ?σετε με κ?ποιον που ε?ναι κοντ? του?, ο οπο?ο? θα μπορο?σε να το κ?νει.
Μπορε? επ?ση? να του? βοηθ?σει να ρ?ξουν μια ματι? σε πληροφορ?ε? σχετικ? με τη ΔΜΤΣ, ?πω? αυτ? το βο?θημα, για να του? βοηθ?σει να εντοπ?σουν τι? δυσκολ?ε? που αντιμετωπ?ζουν.
Π?? μπορ? να υποστηρ?ξω κ?ποιον που ?χει βι?σει ?να τραυματικ? γεγον??;
Τα παρακ?τω πρ?γματα μπορο?ν να βοηθ?σουν στην υποστ?ριξη κ?ποιου που ?χει περ?σει κ?τι τραυματικ?:
- Μιλ?στε&苍产蝉辫;– Αφιερ?στε χρ?νο για να του? επιτρ?ψετε να μιλ?σουν μαζ? σα? για τι? εμπειρ?ε? του?.
- Ακο?στε&苍产蝉辫;– Αφ?στε του? να μιλ?σουν και προσπαθ?στε να μην διακ?ψετε τη ρο? ? να μοιραστε?τε τι? δικ?? σα? εμπειρ?ε?.
- Κ?ντε γενικ?? ερωτ?σει? - Ε?ν κ?νετε ερωτ?σει?, προσπαθ?στε αυτ?? να ε?ναι γενικ?? και μη επικριτικ??. Για παρ?δειγμα, μπορε? να θ?λετε να ρωτ?σετε ??χει? μιλ?σει με κ?ποιον ?λλο για αυτ?;? ? ?Μπορ? να σε βοηθ?σω να βρει? επιπλ?ον υποστ?ριξη;?
Θα πρ?πει να προσπαθ?σετε να αποφ?γετε:
- Το να του? λ?τε ?τι ξ?ρετε π?? αισθ?νονται – Ακ?μα κι αν ?χετε βι?σει κ?τι παρ?μοιο, οι ?νθρωποι βι?νουν τι? καταστ?σει? πολ? διαφορετικ?. Μπορε? να μην ε?ναι βοηθητικ? να κ?νετε συγκρ?σει?.
- Το να του? λ?τε ?τι ε?ναι τυχερο? που ε?ναι ζωντανο? – Οι ?νθρωποι που ?χουν βι?σει τραυματικ? γεγον?τα συχν? δεν αισθ?νονται τυχερο?. Συχν?, μπορε? να αισθ?νονται ?νοχοι που ε?ναι ζωντανο? αν ?λλοι ?χουν πεθ?νει.
- Το να μει?νετε την εμπειρ?α του? – Αποφ?γετε του? υπαινιγμο?? ?τι τα πρ?γματα θα μπορο?σαν να ?ταν χειρ?τερα, ακ?μα κι αν με αυτ?ν τον τρ?πο προσπαθε?τε να του? κ?νετε να αισθανθο?ν καλ?τερα. Αυτ? μπορε? να κ?νει του? ανθρ?που? να αισθανθο?ν πω? τα συναισθ?ματα του? δεν δικαιολογο?νται.
- Το να προτε?νετε πρ?γματα που δεν βοηθο?ν - Αποφ?γετε να κ?νετε προτ?σει?, ακ?μα κι αν ?χετε διαπιστ?σει ?τι αυτ?? λειτο?ργησαν για εσ?? στο παρελθ?ν. Οι ?νθρωποι ε?ναι πολ? διαφορετικο? και συχν? μπορε? να ?χουν ?δη δοκιμ?σει αυτ? που προτε?νετε.
Περαιτ?ρω βο?θεια
Πληροφορ?ε? σχετικ? με τη ΔΜΤΣ
– εδ? μπορε?τε να βρε?τε μια συλλογ? υλικ?ν που παρ?χουν χρ?σιμε? πληροφορ?ε? για το ευρ? κοιν? και για του? επαγγελματ?ε? υγε?α? σχετικ? με τι? Αντιδρ?σει? Μετατραυματικο? Στρε?.
– αυτ?? οι πληροφορ?ε? απ? το NHS καλ?πτουν τη ΔΜΤΣ
– αυτ?? οι πληροφορ?ε? απ? το NHS καλ?πτουν τη σ?νθετη ΔΜΤΣ
– η φιλανθρωπικ? οργ?νωση Mind ?χει πληροφορ?ε? σχετικ? με τη ΔΜΤΣ και τη σ?νθετη ΔΜΤΣ
– Αυτ?? οι πληροφορ?ε? προσφ?ρουν ιδ?ε? για το π?? μπορε?τε να βοηθ?σετε κ?ποιον γνωστ? σα? που ?χει ΔΜΤΣ
– Αυτ? η σελ?δα ?χει συνδ?σμου? προ? ?λλε? φιλανθρωπικ?? οργαν?σει? και οργανισμο?? που προσφ?ρουν υποστ?ριξη σε ?τομα με ΔΜΤΣ
Φιλανθρωπικ?? οργαν?σει? που υποστηρ?ζουν ?τομα με ΔΜΤΣ
Ακολουθο?ν ορισμ?νε? φιλανθρωπικ?? οργαν?σει? που προσφ?ρουν υποστ?ριξη σε ?τομα που αντιμετωπ?ζουν ΔΜΤΣ ? τραυματικ? γεγον?τα:
– μια φιλανθρωπικ? οργ?νωση του Ηνωμ?νου Βασιλε?ου αφιερωμ?νη στην ευαισθητοπο?ηση για ΔΜΤΣ
– η φιλανθρωπικ? οργ?νωση του Ηνωμ?νου Βασιλε?ου για την ψυχικ? υγε?α των βετερ?νων.
– μια φιλανθρωπικ? οργ?νωση που προσφ?ρει υποστ?ριξη σε πενθο?ντε? στην Αγγλ?α, την Ουαλ?α και τη Β?ρεια Ιρλανδ?α
– μια φιλανθρωπικ? οργ?νωση που προωθε? την ευημερ?α των πενθο?ντων ατ?μων στη Σκωτ?α
Rape Crisis - υπ?ρχουν τρει? φιλανθρωπικ?? οργαν?σει? rape crisis (σχετικ?? με την αντιμετ?πιση τραυμ?των που σχετ?ζονται με τον βιασμ?) που προσφ?ρουν υποστ?ριξη σε ?τομα σε ?λο το Ηνωμ?νο Βασ?λειο:
Victim Support – υπ?ρχουν τρει? φιλανθρωπικ?? οργαν?σει? υποστ?ριξη? θυμ?των που προσφ?ρουν υποστ?ριξη σε ?τομα σε ολ?κληρο το Ηνωμ?νο Βασ?λειο τα οπο?α ?χουν π?σει θ?ματα εγκληματικ?ν πρ?ξεων και τραυματικ?ν περιστατικ?ν:
Ε?σημα
Αυτ?? οι πληροφορ?ε? παρ?χθησαν απ? τη Συντακτικ? Επιτροπ? Δημ?σια? Δ?σμευση? του Βασιλικο? Κολλεγ?ου Ψυχι?τρων (外网天堂) (PEEB). Αντικατοπτρ?ζουν τα καλ?τερα διαθ?σιμα στοιχε?α κατ? τη στιγμ? τη? σ?νταξη? του παρ?ντο?.
Ιδια?τερε? ευχαριστ?ε? στην , η οπο?α ευγενικ? πρ?σφερε τα σχ?λι? τη? σχετικ? με αυτ? την πηγ?.
Ειδικ?? συντ?κτη?: Καθηγητ?? Νηλ Γκρ?νμπεργκ (Neil Greenberg)
Πλ?ρει? παραπομπ?? για αυτ? την πηγ? ε?ναι διαθ?σιμε? κατ?πιν αιτ?ματο?.
Δημοσιε?τηκε:&苍产蝉辫;Νο?μβριο? 2021
Προθεσμ?α αναθε?ρηση?: Νο?μβριο? 2024
? 外网天堂
This translation was produced by CLEAR Global (Mar 2024)